کسبوکارهاي آنلاين از مدتها پيش براي بهرهبرداري از اين مناسبت آماده شدند.
برگزاري جشنوارههاي فروش ويژه در مناسبتهايي مانند نوروز، شبيلدا و بازگشايي مدارس، مدتهاست که در بازارهاي فيزيکي و مجازي کشور اجرا ميشود. حالا اما چند سالي است که پاي يک مناسبت تازه نيز به تقويم بهخصوص براي فروشگاهداران اينترنتي باز شده است تا با ارائه تخفيفهاي ويژه، بازار فروش خود را ولو براي چند روز داغ کنند. بلکفرايدي يا جمعهسياه، مناسبتي است که صرفا در چند سال اخير پاي آن به فرهنگ خريد ايرانيان باز شده، اما توانسته است حسابي رونق را به بازارهاي اينترنتي بياورد و در اين ميان استارتآپهايي نيز که فعاليتشان بهنوعي با فروش اينترنتي مرتبط است برنامههاي خاصي را به مناسبت اين رويداد تدارک ديدهاند.
رونق اينترنتي «جمعه سياه» به سبک ايراني
فارغ از آنکه اين تخفيفات تا چه اندازه واقعي و منطقي هستند، معمولا تاثير قابلتوجهي بر فروش فروشگاهها ميگذارند، به طوري که آمارهاي ارائهشده از سوي يک پلتفرم که به صورت مستقيم مشغول سرويسدهي به فروشگاههاي اينستاگرامي است، نشان ميدهد که اين کسبوکارها هم در سايه جمعهسياه شاهد رونق گرفتن بيشتر فروش بودهاند؛ تا جايي که در مدت سه روز جشنواره تخفيفي که به اين مناسبت برگزار شده است، ميانگين تعداد سفارش ثبتشده در فروشگاههاي اينستاگرامي بيش از 119درصد رشد کرده و ميانگين مبلغ فروش اين کسبوکارها نيز بيش از 38درصد افزايش يافته است.
جابهجايي رکوردهاي فروش
جمعهسياه که در واقع اولين جمعه پس از عيد شکرگزاري است، امسال نيز به رسم هر سال برگزار شد و در نقاط مختلف دنيا، آمارها خيرهکنندهاي به جا گذاشت؛ به طوري که طبق يکي از جديدترين گزارشها، فروش آنلاين بلکفرايدي امسال در آمريکا با ثبت عدد 9.8ميليارد دلار رکورد زده و اين عدد براي فروش جهاني در اين روز، چيزي در حدود 70.9ميليارد دلار برآورد شده است. آنطور که در اين گزارش آمده، هزينهکرد آمريکاييها در اين روز، نسبت به جمعهسياه سال پيش 7.5درصد رشد داشته و باعث شده است کارشناسان عملکرد فروش اين رويداد را در بازارهاي غربي، فراتر از حد انتظار برآورد کنند.
شور و شوق جشنوارههاي تخفيفي اين روز در ايران، با تخفيفهاي بازارهاي مطرح جهاني قابل مقايسه نيست، اما بازيگران فروش آنلاين کالا در کشورمان تلاش کردند به سهم خود اين رويداد را پرشور برگزار کنند. در همين راستا، ديجيکالا که بزرگترين خردهفروشي آنلاين کشور به حساب ميآيد، اين رويداد را بزرگترين حراج سال خود معرفي و از کاربران دعوت کرد تا از يکم تا هفتم آذرماه، براي بهرهمندي از تخفيفاتي که گاهي تا سقف 99درصد نيز افزايش داده شدهاند، به اين فروشگاه مراجعه کنند. هنوز براي قضاوت درباره عملکرد فروشگاهها در اين مناسبت زود است و اظهارنظر جديتر بايد به زمان انتشار آمارهاي تحليلي از سوي اين شرکتها موکول شود، اما همين حالا نيز ميتوان به بهبود نسبي فروش و استقبال مشتريان از اين فروشگاهها پي برد.
آنطور که تا اينجا در آمارهاي ارائهشده از سوي ديجيکالا مشهود است، اين بازارگاه اينترنتي تنها در سه روز ابتدايي جشنواره بلکفرايدي خود، به طور ميانگين روزانه 12ميليون بازديدکننده داشته است. به بيان ديگر در هر ساعت 500هزار کاربر از اين فروشگاه بازديد کردهاند که معادل 8هزار و 300بازديدکننده در دقيقه است. بيشتر بازديدها نيز در فاصله زماني 11صبح تا 11شب اتفاق افتاده است. ديجيکالا اعلام کرده است که استقبال تهرانيها از اين جشنواره، با اختلاف نسبت به کاربران ديگر شهرها چشمگيرتر بوده و گويا کاربران ديجيکالا بيش از هر کالاي ديگري به دنبال خريد محصولات ديجيتال بودهاند؛ بهطوري که پرجستوجوترين عبارت سايت در روزهاي بلکفرايدي، گوشي، ساعت هوشمند و ايرپاد بوده است. هندزفري، ساعت، هدفون و اسپيکر نيز رتبههاي بعدي را به خود اختصاص دادهاند.
انواع تلفن همراه بيشترين ارزش ريالي فروش در اين پلتفرم را به خود اختصاص دادهاند و نام برندهاي اپل، سامسونگ و شيائومي در ليست پرفروشها به چشم ميخورد، اما نبايد از استقبال کاربران از خريد کالاهاي تندمصرف و مواد غذايي بهخصوص ماکاروني و پوشک در ديجيکالا چشمپوشي کرد.
اسنپ نيز که تصميم گرفته بود از اين مناسبت براي تبليغ بيشتر يکي از سرويسهاي نسبتا جديدتر خود با نام «اسنپشاپ» استفاده کند، به تاسي از ديگر فروشگاههاي اينترنتي، بهخصوص ديجيکالا، تلاش کرد گروههاي مختلف کالايي را با تخفيفهاي قابلتوجه در اختيار کاربران بگذارد. آنطور که در تبليغات اين پلتفرم آمده بود، اسنپ با بهبود سيستم لجستيکي خود امکاني فراهم کرد تا کاربران اسنپ بتوانند انواع و اقسام کالاهاي مختلف را با قيمتهاي بسيار ارزان و باصرفه، خريداري کرده و در بيش از 180شهر و شهرستان در کشور، سفارشهاي خود را در زماني کوتاه با ارسال فوري تحويل بگيرند.
در کنار اين فروشگاههاي شناختهشده و پلتفرمي، اينستاگرام هم که چند سالي است به بستري براي فعاليت کسبوکارهاي اينترنتي کوچکتر و حتي خانگي تبديل شده، شاهد رونق فروش بلکفرايدي بود. آنطور که در آمارهاي ارائهشده از سوي پادرو (استارتآپ فعال در ارائه خدمات زيرساختي و لجستيکي به کسبوکارهاي اينستاگرامي) آمده است، برخي فروشگاههاي فعال در اين شبکه اجتماعي توانستند در سايه بلکفرايدي، تعداد سفارشهاي خود را تا هزار سفارش در روز افزايش دهند و رشد 262درصدي در اين تعداد را به ثبت برسانند. با اين حال آنطور که آمارهاي پادرو نشان ميدهد، گويا متوسط رشد مبلغ فروش فروشندگان اينستاگرامي در بلکفرايدي بيش از 38درصد بوده، اما تعداد سفارشهاي ثبتشده تنها در يک بازه سهروزه، به طور ميانگين حدود 119درصد افزايش يافته است. پشوتن پورپزشک، مديرعامل پادرو، در تشريح بازده عملکردي بلکفرايدي براي فروشگاههاي اينستاگرامي ميگويد: «در مدت اين جشنواره تخفيفي شاهد بوديم فروشگاههايي که در روزهاي عادي بين 15 تا 20سفارش داشتند، در زمان بلکفرايدي توانستند تعداد سفارش خود را به بيش از 300سفارش در روز برسانند. جالب اينجاست که در اين فروشگاهها، خبري از جوايز گرانقيمت و حتي ارسال رايگان نيست و صرفا با استفاده از زيرساخت مناسب و تکنيک فروش، موفق شدهاند تعداد سفارشها را به 10 تا20برابر تعداد سفارشهاي روزهاي عاديشان برسانند.»
آمادهباش زيرساختي براي استقبال چشمگير
مجاب کردن کاربران به خريد با ارائه تخفيفهاي جذاب بخش مهمي از جشنواره بلکفرايدي بوده است، اما کسبوکارها در اين مدت از اهميت آمادگي زيرساختي و لجستيکي براي پاسخ به اين تقاضاي مقطعي و غيرمعمول غافل نبودند. آنطور که مديران ديجيکالا در مصاحبههاي مختلف اظهار کردهاند، اين بازارگاه براي پاسخ به درخواستهاي به ثبت رسيده که قرار بود ظرف يک هفته، چند برابر حالت عادي شود، برنامه خاصي تدارک ديده است؛ به طوري که با تمهيدات تدارک ديدهشده، ظرفيت پردازش و سرعت ارسال کالا در اين بازه، تا دو برابر افزايش يابد، تا جايي که حتي کاربران استانهاي تهران، البرز و اصفهان ميتوانند بدون دغدغه از شرايط حراجي، از ظرفيت ارسال سريع کالاها استفاده کرده و در روز ثبتسفارش يا روز بعد از ثبتسفارش، کالاهاي خود را دريافت کنند. طبق اعلام ديجيکالا، اين شرکت با استخدام حدود هزار نيروي جديد تلاش کرده است در بخشهاي مختلف سازمان خود مثل «مرکز تماس»، «لجستيک» و… سرعت خدمترساني را تا دوبرابر افزايش دهد.شرکت پادرو نيز که مسووليت سرويسدهي به فروشگاههاي اينستاگرامي را بر عهده داشته است، برنامههايي براي بازاريابي و ارائه خدمات الکترونيکي و لجستيکي به اين کسبوکارهاي کوچک ترتيب داد. مديرعامل پادرو با اشاره به اينکه بلکفرايدي، جشنواره فروش يلدا يا نوروز، همگي فرصتهاي خوبي براي فروشندگان هستند تا بتوانند با استفاده از تنوع کالا و ارائه تخفيف، مشتريان خود را افزايش و دامنه کسبوکارشان را توسعه دهند، ميگويد: «اين تکنيک در تجارت الکترونيک باعث موفقيت و افزايش فروش بلندمدت در بسياري از فروشگاههاي بزرگ اينترنتي در بيشتر کشورهاي جهان و حتي ايران شده است و ما در پادرو معتقديم اين روش براي کسبوکارهاي فعال در شبکههاي اجتماعي هم موفقيت به همراه خواهد داشت.» اين فعال استارتآپي تاکيد ميکند: «فروشگاه آنلاين و مناسبسازيشده، اتصال به صفحه اينستاگرام فروشگاه، تبليغات هوشمند، مديريت مشتريان، درگاه امن پرداخت، ارسال سفارشها با امکان رهگيري و مديريت کمپين تبليغاتي از جمله امکاناتي است که در اختيار فروشگاههاي اينستاگرامي قرار ميدهيم تا بتوانند با تمرکز بر کار خود، فروش بيشتر و حجم سفارش بالاتر را بهراحتي مديريت کرده و در بازه زماني مشخص درآمد بيشتري کسب کنند.»پادرو که همکاري با کسبوکارهاي اينستاگرامي را در قالب بخشي از يک کمپين بزرگتر با عنوان «کمپين چله» پيش ميبرد، وظيفه بازاريابي براي فروش بيشتر اين کسبوکارهاي کوچک را نيز عهدهدار شده است. آنطور که پادرو از اطلاعات منتشرشده تاکيد کرده است: «يکي از اهداف کمپين چله استفاده از پتانسيلهاي موجود در بازار تجارت اجتماعي براي رشد کسبوکارهاي کوچک و متوسط و کمک به پايداري آنهاست.
به همين دليل علاوه بر ارائه امکانات ويژه بازاريابي و هدايت خريداران به سمت اين فروشگاهها، سعي کرده با روشهاي مختلف، مثل اعطاي جوايز جذاب، علاوه بر جلب رضايت مشتريان علاقهمند به خريد از فروشگاههاي اينستاگرامي که طرفدار خريدهاي آسان و راحت هستند، هيجان کمپين را براي مخاطبان دوچندان کند.»اين آمارها حاکي از آن است که تا امروز بيش از 2هزار فروشگاه اينستاگرامي به اين کمپين پيوستهاند و تنوع کالا در دستهبنديهاي مختلف را براي کاربران فضاي آنلاين فراهم کردهاند. بلکفرايدي و عملکرد پادرو و ديجيکالا که هر يک به نوعي بستري براي يکپارچهسازي کسبوکارهاي اينترنتي براي فروش در دو بستر شبکههاي اجتماعي و وبسايت فروشگاهي هستند، شاخص خوبي براي سنجش تاثيرات قابلتوجهي هستند.که يک مناسبت ميتواند بر بهبود رشد شاخصهاي صنعت تجارت الکترونيک و تجارت اجتماعي کشور داشته باشد.
منبع : دنیای اقتصاد
