قوانین تازه و سختگیریهای دولت
مالیات، فیلتر، محدودیت؛ دولت و جنگ قدرت در بازار کریپتو
بازار رمزارزها در ایران وارد مرحلهای تازه و پرتنش شده است؛ مرحلهای که دیگر نمیتوان آن را صرفاً «خاکستری» یا «رهاشده» توصیف کرد. در سالهای اخیر، دولت با مجموعهای از قوانین تازه، سختگیریهای مالیاتی، محدودیتهای بانکی و نظارتهای فزاینده تلاش کرده کنترل بیشتری بر این بازار اعمال کند. تصویب مالیات بر سود رمزارزها برای نخستین بار در ایران و مسدودسازی ناگهانی کانالهای پرداخت ریالی صرافیها در سال ۲۰۲۵، نشانههای روشنی از تغییر رویکرد حاکمیت نسبت به کریپتو است؛ تغییری که بسیاری آن را آغاز «جنگ قدرت» میان دولت و یک بازار غیرمتمرکز میدانند.
پایان دوران ابهام؛ کریپتو زیر ذرهبین دولت
تا همین چند سال پیش، فعالیت در بازار رمزارزها در ایران در فضایی مبهم جریان داشت؛ نه کاملاً قانونی و نه صراحتاً غیرقانونی. این ابهام، هم فرصت رشد سریع را برای فعالان فراهم کرد و هم نگرانی سیاستگذاران را افزایش داد. رشد چشمگیر حجم معاملات، افزایش تعداد کاربران و نقش رمزارزها در نقلوانتقال ارزش، دولت را به این نتیجه رساند که ادامه این وضعیت بدون چارچوب نظارتی، هزینههای اقتصادی و امنیتی بالایی خواهد داشت.
نتیجه این نگرانیها، حرکت تدریجی به سمت قانونگذاری و کنترل رسمی بود؛ حرکتی که اکنون وارد فاز جدیتری شده است.
…………………………………………………………………………….
بیشتر بخوانید :رمز ارزهای پرسود
…………………………………………………………………………….
مالیات بر سود رمزارز؛ نقطه عطف تاریخی
تصویب مالیات بر سود حاصل از معاملات رمزارزی، نقطه عطفی در سیاستگذاری مالی ایران محسوب میشود. این تصمیم، بهمعنای بهرسمیت شناختن ضمنی رمزارزها بهعنوان یک فعالیت اقتصادی قابل رصد است؛ اما همزمان، پیام روشنی برای فعالان بازار دارد: دوران فعالیت بدون تعهد مالیاتی به پایان رسیده است.
دولت با این اقدام، چند هدف را بهطور همزمان دنبال میکند؛ افزایش درآمدهای مالیاتی، شفافسازی جریانهای مالی و کاهش فعالیتهای سوداگرانه و غیرقابلکنترل. با این حال، منتقدان معتقدند که نبود زیرساخت شفاف، دستورالعملهای دقیق و آموزش عمومی، میتواند اجرای این مالیات را به چالشی جدی تبدیل کند و حتی باعث خروج بخشی از فعالیتها به فضای زیرزمینی شود.
شوک ۲۰۲۵؛ مسدودسازی ناگهانی پرداختهای ریالی
یکی از پرتنشترین رویدادهای بازار کریپتو در سال ۲۰۲۵، بسته شدن ناگهانی کانالهای پرداخت ریالی صرافیهای رمزارزی بود. این اقدام، بدون هشدار قبلی انجام شد و شوک بزرگی به کاربران و فعالان بازار وارد کرد. برای مدتی، خریدوفروش رمزارز با ریال عملاً مختل شد و نگرانیها درباره آینده فعالیت صرافیها به اوج رسید.
هرچند پس از مدتی، این کانالها بهصورت محدود و کنترلشده بازگشایی شدند، اما پیام این اقدام روشن بود: دسترسی مالی صرافیها، کاملاً وابسته به سیاستهای نظارتی دولت است. بسیاری از تحلیلگران این رویداد را نه یک اقدام مقطعی، بلکه آزمونی برای سنجش میزان تبعیت بازار کریپتو از چارچوبهای دولتی میدانند.
کنترل یا حذف؟ دوگانه سیاستگذاری
دولت در مواجهه با رمزارزها، میان دو رویکرد در نوسان است: «کنترل و تنظیمگری» یا «محدودسازی و حذف تدریجی». اقدامات اخیر نشان میدهد که گزینه نخست در اولویت قرار دارد، اما با ابزارهایی سختگیرانه. مالیات، نظارت بر تراکنشها، محدودیت در درگاههای پرداخت و الزام به احراز هویت، همگی بخشی از این استراتژی هستند.
با این حال، فعالان بازار هشدار میدهند که کنترل بیش از حد میتواند نتیجه معکوس داشته باشد. ذات غیرمتمرکز رمزارزها باعث میشود کاربران در صورت فشار شدید، به پلتفرمهای خارجی، روشهای غیررسمی یا ابزارهای غیرقابل ردیابی روی بیاورند؛ مسیری که نهتنها شفافیت را کاهش میدهد، بلکه نظارت دولت را نیز دشوارتر میکند.
…………………………………………………………………………….
بیشتر بخوانید :اطلاعات مهم در زمینه رمزارز
…………………………………………………………………………….
تأثیر بر کاربران و کسبوکارها
سختگیریهای جدید، تأثیر مستقیمی بر رفتار کاربران داشته است. بخشی از سرمایهگذاران خرد، بهدلیل ترس از مالیات یا مسدود شدن داراییها، فعالیت خود را کاهش دادهاند. در مقابل، برخی دیگر بهدنبال راههای جایگزین برای ادامه فعالیت هستند.
کسبوکارهای فعال در حوزه بلاکچین و صرافیها نیز با چالشهای جدی مواجه شدهاند؛ از افزایش هزینههای تطبیق با مقررات گرفته تا کاهش اعتماد کاربران. این شرایط، ریسک سرمایهگذاری در اکوسیستم داخلی کریپتو را افزایش داده و میتواند به مهاجرت نوآوری به خارج از کشور منجر شود.
جنگ قدرت؛ دولت در برابر بازار غیرمتمرکز
آنچه امروز در بازار کریپتو ایران جریان دارد، فراتر از چند قانون یا محدودیت مقطعی است. این وضعیت را میتوان جنگ قدرت میان یک ساختار متمرکز حاکمیتی و یک فناوری ذاتاً غیرمتمرکز دانست. دولت بهدنبال کنترل، شفافیت و مدیریت ریسک است و بازار کریپتو بهدنبال آزادی، سرعت و استقلال از ساختارهای سنتی.
نتیجه این تقابل، به نحوه سیاستگذاری در ماهها و سالهای آینده بستگی دارد. اگر تنظیمگری با درک ماهیت فناوری و مشارکت فعالان بازار همراه باشد، میتواند به ایجاد یک اکوسیستم پایدار منجر شود. در غیر این صورت، تنشها ادامه خواهد داشت.
جمعبندی
تصویب مالیات بر سود رمزارز و محدودسازی کانالهای پرداخت ریالی، نشانههای روشنی از تغییر فاز سیاست دولت در قبال بازار کریپتو است. دولت دیگر نظارهگر نیست و با ابزارهای مالی، نظارتی و کنترلی وارد میدان شده است. اما این ورود، اگر بدون شفافیت، گفتوگو و زیرساخت مناسب انجام شود، میتواند به تعمیق شکاف میان حاکمیت و فعالان این بازار منجر شود. آینده کریپتو در ایران، در گرو تعادلی ظریف میان کنترل دولتی و آزادی فناوری خواهد بود؛ تعادلی که هنوز شکل نهایی خود را پیدا نکرده است.
مقالات مرتبط :
بهترین صرافی های رمزارز ایرانی
حمايت ترامپ از کريپتو تحت تاثير معاون
مرگ بیت کوین با دور شدن از ماهیت غیرمتمرکز
مقالات و گزارشهای تحلیلی رمزارزها
