ماینینگ قانونی اما پرهزینه: چالش‌ها، واقعیت‌ها و آینده این صنعت
ماینینگ قانونی اما پرهزینه : در سال‌های اخیر، ماینینگ یا استخراج رمزارزها به یکی از صنایع نوظهور در جهان تبدیل شده است. ایران نیز با توجه به دسترسی نسبی به انرژی، از معدود کشورهایی بود که استخراج رمزارز را به‌صورت قانونی پذیرفت و برای آن چارچوب تعیین کرد. با این‌حال، صنعتی که روزی قرار بود به منبع درآمد، ایجاد اشتغال و حتی راهی برای دور زدن محدودیت‌های مالی بین‌المللی تبدیل شود، امروز با مشکلات جدی دست‌وپنجه نرم می‌کند. اگرچه ماینینگ در ایران قانونی است، اما هزینه‌های سنگین، تعرفه‌های بالا، تجهیزات گران و سیاست‌های متغیر آن را به صنعتی پرریسک و گاه غیربه‌صرفه تبدیل کرده است.
—
۱. چارچوب قانونی ماینینگ در ایران
ایران از اولین کشورهایی بود که استخراج رمزارز را به رسمیت شناخت و آن را زیر مجموعه صنعت قرار داد. ثبت واحد استخراج، پرداخت تعرفه انرژی صنعتی، نصب کنتورهای رسمی و دریافت مجوزهای لازم باعث شد این فعالیت از حالت زیرزمینی خارج شود.
اما این قانون‌گذاری رسمی، اگرچه جنبه قانونی کار را شفاف کرد، ولی به‌خاطر محدودیت‌ها و الزامات سخت‌گیرانه، باعث شد ماینینگ قانونی هزینه‌برتر از شیوه غیرقانونی شود. بسیاری از مزرعه‌داران – حتی کسانی که قصد فعالیت کاملاً شفاف داشتند – با مقررات پیچیده، هزینه‌های سرسام‌آور انرژی و ریسک‌های اقتصادی روبه‌رو شدند.
—
۲. تعرفه انرژی؛ مهم‌ترین عامل افزایش هزینه‌ها
در حالی که مزیت اصلی ایران برای ماینینگ، برق ارزان بود، تعرفه‌های ویژه استخراج باعث شد این مزیت تا حد زیادی از بین برود. برق ماینینگ با نرخ صنعتی‌ـ سنگین محاسبه می‌شود و در برخی فصل‌ها حتی چند برابر برق خانگی است.
علاوه‌براین:
در ماه‌های گرم سال، مصرف برق استخراج ممنوع می‌شود.
در زمان پیک مصرف، تعرفه برق افزایش می‌یابد.
بسیاری از فارم‌ها مجبورند ژنراتور یا نیروگاه خصوصی نصب کنند، که خود هزینه‌ای چند میلیاردی دارد.
به این ترتیب، هزینه انرژی که اصلی‌ترین هزینه یک مزرعه استخراج است، برای افراد قانونی بسیار سنگین شده و در مواردی سود استخراج را به حداقل یا حتی منفی رسانده است.
…………………………………………………………………………….
بیشتر بخوانید :مرگ بیت کوین با دور شدن از ماهیت غیرمتمرکز
…………………………………………………………………………….
۳. افزایش قیمت تجهیزات و چالش ورود دستگاه‌های جدید
تجهیزات ماینینگ مانند دستگاه‌های ASIC یا GPUها در ایران به علت:
تعرفه واردات
نوسانات ارز
قاچاق گسترده
نبود نمایندگی رسمی سازندگان
با قیمت بسیار بالاتری نسبت به بازار جهانی معامله می‌شوند.
همچنین، ورود قانونی دستگاه‌ها نیازمند ثبت سفارش و طی‌کردن فرایندهای اداری طولانی است. در حالی که ماینینگ صنعتی است بسیار زمان‌محور؛ یعنی حتی چند ماه تأخیر می‌تواند دستگاه را از سودآوری بیندازد.
به همین دلیل، بسیاری از دستگاه‌های قانونی با تأخیر وارد می‌شوند و زمانی به دست ماینر می‌رسند که توان پردازشی آنها نسبت به رقبا قدیمی شده است.
۴. سیاست‌های متغیر؛ بزرگ‌ترین ریسک صنعت
یکی از مشکلات اصلی فعالان قانونی، بی‌ثباتی قوانین و مصوبات است. به‌طور مثال:
گاهی تعرفه برق تغییر می‌کند.
گاهی مجوزها تعلیق می‌شود.
گاهی دستور خاموشی عمومی صادر می‌شود.
گاهی واردات دستگاه ممنوع می‌شود.
این تغییرات بدون ارائه برنامه‌های بلندمدت باعث شده سرمایه‌گذاری در ماینینگ به‌شدت پرریسک شود. برخی ماینرهای بزرگ که با هزینه فراوان فارم قانونی راه‌اندازی کردند، پس از مدتی به دلیل تغییرات ناگهانی، مجبور به تعطیلی یا انتقال دستگاه‌ها شدند.
—
۵. رقابت نابرابر با ماینینگ غیرقانونی
ماینرهایی که بدون مجوز فعالیت می‌کنند:
برق خانگی یا کشاورزی مصرف می‌کنند
هزینه تعرفه صنعتی نمی‌پردازند
مالیات و هزینه‌های رسمی ندارند
به همین دلیل، هزینه استخراج آنها چند برابر کمتر از ماینرهای قانونی است.
نتیجه اینکه در عمل، ماینینگ قانونی نه‌تنها سودآوری‌اش کمتر است، بلکه رقابت در بازار جهانی را نیز دشوارتر می‌کند. بسیاری از فعالان قانونی معتقدند که مقررات فعلی باعث شده ماینینگ زیرزمینی رشد کند و فعالیت شفاف کاهش یابد، که خلاف سیاست‌های اصلی دولت است.
—
۶. سودآوری؛ در ظاهر جذاب، در عمل دشوار
ماینینگ رمزارز، مخصوصاً بیت‌کوین، هنوز جذابیت سرمایه‌گذاری دارد، اما فقط زمانی سودآور است که:
…………………………………………………………………………….
بیشتر بخوانید : بهترین صرافی های رمزارز ایرانی
…………………………………………………………………………….
قیمت جهانی رمزارزها بالا باشد
تعرفه انرژی منطقی باشد
دستگاه‌ها بازدهی مناسب داشته باشند
خاموشی اجباری وجود نداشته باشد
اما در شرایط ایران، اغلب این عوامل پایدار نیستند. برای مثال، بالا رفتن تعرفه برق یا کاهش قیمت بیت‌کوین می‌تواند پروژه‌های چند صد میلیون تا چند میلیارد تومانی را وارد زیان کند.
به‌همین دلیل کارشناسان معتقدند که ماینینگ قانونی در ایران سود دارد، اما سود نوسانی و پرریسک است و باید با محاسبات دقیق اقتصادی وارد آن شد.
—
۷. آینده ماینینگ قانونی در ایران
اگر سیاست‌گذاری در این حوزه به سمت ثبات و شفافیت حرکت کند، ماینینگ می‌تواند:
منبع درآمد مهمی برای کشور باشد
بخشی از برق مازاد نیروگاه‌ها را مصرف کند
اشتغال و تکنولوژی جدید ایجاد کند
وابستگی به درآمدهای سنتی را کاهش دهد
اما اگر تعرفه‌ها و قوانین ناپایدار باقی بمانند، سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی از این حوزه خارج خواهند شد و ماینینگ غیرقانونی رشد خواهد کرد.
آینده این صنعت بستگی مستقیم به سیاست انرژی کشور، قوانین پایدار، و نگاه اقتصادی بلندمدت دارد.
—
نتیجه‌گیری
ماینینگ در ایران قانونی است اما ارزان نیست. تعرفه‌های سنگین انرژی، قیمت بالای تجهیزات، تغییرات مکرر قوانین و رقابت با فعالان غیرقانونی باعث شده که استخراج رمزارز در ایران به صنعتی پرهزینه اما همچنان جذاب برای سرمایه‌گذاران حرفه‌ای تبدیل شود. در نهایت، تنها کسانی در این صنعت موفق خواهند بود که با دانش فنی، محاسبات دقیق اقتصادی و مدیریت ریسک وارد شوند و روی آینده بلندمدت رمزارزها حساب کنند. ماینینگ قانونی اما پرهزینه …
مقالات مرتبط :
نظر اقتصاددانان برجسته تر در تاثير سياست بر اقتصاد
آیا در 2024 رونق به اقتصاد جهانی باز می گردد؟
