عنوان: رژلب گرانتر از طلا؟ بحران تأمین لوازم آرایشی در سایه بسته شدن تنگه هرمز
مقدمه: وقتی زیبایی لوکس میشود
در روزهایی که تنگه هرمز به خط مقدم رویارویی نظامی ایران و آمریکا تبدیل شده و کشتیهای حامل کالاهای اساسی نیز با دشواری عبور میکنند، بازار لوازم آرایشی و بهداشتی به صحنهای عجیب از التهاب و کمبود تبدیل شده است. رژلبی که پیش از این با ۵۰ تا ۱۰۰ هزار تومان قابل تهیه بود، اکنون در برخی برندهای خارجی به قیمتهای نجومی ۳ تا ۵ میلیون تومان رسیده است. این رقم در مواردی از قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز فراتر رفته است. گزارش پیشرو به بررسی علل این بحران عجیب، ابعاد آن و پیامدهای اجتماعیاش در بحبوحه جنگی میپردازد که تمام جنبههای زندگی روزمره ایرانیان را تحت تأثیر قرار داده است.
بخش اول: زنجیره تأمین قطع شد؛ از کارخانه تا قفسه
صنعت لوازم آرایشی ایران تقریباً به طور کامل به واردات وابسته است. بیش از ۸۵ درصد مواد اولیه (از پایههای رژلب و کرمپودر گرفته تا مواد نگهدارنده و رنگدانهها) و حدود ۹۵ درصد محصولات نهایی برندهای معروف جهانی از مسیر تنگه هرمز و از طریق بنادر چین، ترکیه، امارات و کشورهای اروپایی وارد میشوند.
با تشدید درگیریها و توقف ۸۰ درصدی تردد کشتیها در خلیج فارس:
– توقف ترخیص کانتینرها: از ابتدای اردیبهشت ۱۴۰۵، بیش از ۳۰۰ کانتینر حاوی لوازم آرایشی و بهداشتی در بندرعباس و بندر شهید رجایی معطل ماندهاند. شرکتهای بیمهای پوشش ریسک جنگی را لغو کردهاند و مالکان کشتی از ورود به آبهای ایران خودداری میکنند.
– افزایش قیمت مسیرهای جایگزین: برخی بازرگانان تلاش کردهاند کالاها را از مسیر زمینی ترکیه یا هوایی وارد کنند، اما هزینه حمل هر کیلوگرم کالای آرایشی از مسیر هوایی به ۳۵ دلار رسیده است (۱۰ برابر مسیر دریایی) که قیمت تمامشده را غیررقابتی میکند.
– تعطیلی کارخانههای داخلی: واحدهای تولیدی که اقدام به مونتاژ یا بستهبندی لوازم آرایشی میکردند، به دلیل نبود مواد اولیه وارداتی، تا ۷۰ درصد تعطیل یا نیمهتعطیل شدهاند.
……………………………………………………………………….
بیشتر بخوانید : آیا ایران جایگاه اول جراحی زیبایی در دنیا را دارد؟
……………………………………………………………………….
اتحادیه صنف فروشندگان لوازم آرایشی و بهداشتی تهران در گزارشی اعلام کرده که موجودی انبارهای فروشگاههای بزرگ پاساژهای تهران حداکثر برای دو هفته دیگر پاسخگوی تقاضا خواهد بود.
بخش دوم: جهش قیمت؛ از کرمپودر تا لاکگیر
خالی شدن سمت عرضه، همراه با افزایش بیسابقه نرخ ارز (دلار آزاد به ۱۵۰ هزار تومان رسیده)، جهش قیمتی تاریخی در بازار لوازم آرایشی ایجاد کرده است:
– رژلب خارجی (برندهای میانرده): قیمت از ۲۵۰ هزار تومان (اسفند ۱۴۰۴) به ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان در خرداد ۱۴۰۵ رسیده است. رشد بیش از ۱۰۰۰ درصدی.
– کرمپودر برندهای اروپایی: از ۶۰۰ هزار تومان به ۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان جهش کرده است.
– سایه چشم و خط چشم: متوسط قیمت ۴۰۰ درصد افزایش یافته است.
– لاک و محصولات مراقبت از ناخن: با کمبود شدید مواجه شده و قیمت هر بطری لاک از ۸۰ هزار تومان به ۹۵۰ هزار تومان رسیده است.
نکته تأملبرانگیز، نزدیک شدن قیمت برخی اقلام لوکس آرایشی به قیمت طلاست. هر گرم رژلب برند شنل (Chanel) که پیش از بحران حدود ۳۰۰ هزار تومان بود، اکنون با نرخ ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان به فروش میرسد، در حالی که هر گرم طلای ۱۸ عیار حدود ۴ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان قیمت دارد. به عبارت دیگر، رژلب از طلا نیز گرانتر شده است.
بخش سوم: بازار سیاه و تقلبی؛ تهدیدی برای سلامت
بحران تأمین، بازار سیاه گستردهای را فعال کرده است. دلالان با احتکار کالاها، قیمتهای نجومی تعیین میکنند. اما خطرناکتر از آن، هجوم محصولات آرایشی تقلبی و تاریخگذشته به بازار است. بر اساس هشدار سازمان غذا و دارو، در دو ماه اخیر ضبط محصولات قاچاق و تقلبی آرایشی ۳۰۰ درصد افزایش یافته است. این محصولات که اغلب از مرزهای شرقی و بدون نظارت وارد میشوند، حاوی مواد سمی و فلزات سنگین (از جمله سرب و جیوه) هستند و تهدید جدی برای سلامت مصرفکنندگان، به ویژه بانوان، محسوب میشوند.
بخش چهارم: پیامدهای اجتماعی؛ از تغییر ذائقه تا نابرابری فاحش
گرانی بیسابقه لوازم آرایشی پیامدهای اجتماعی عمیقی داشته است:
– طبقاتی شدن زیبایی: تنها اقشار مرفه جامعه به محصولات اورجینال دسترسی دارند. دهکهای متوسط و پایین یا از بازار خارج شدهاند یا به محصولات تقلبی و بیکیفیت روی آوردهاند.
– رونق خانهداری و تولیدات محلی: برخی بانوان به سمت تولید رژلب و کرمپودرهای خانگی با مواد اولیه خوراکی روی آوردهاند که هرچند ارزانتر است، اما فاقد استانداردهای بهداشتی و ماندگاری لازم است.
– افت فروش آرایشگاهها: آرایشگران زنانه از کاهش ۵۰ درصدی مشتریان خبر میدهند، چراکه بسیاری از خانمها به دلیل ناتوانی در تأمین لوازم آرایشی، دفعات مراجعه را کاهش دادهاند.
نتیجهگیری: آرایش در سایه جنگ؛ لوکس یا ضرورت؟
در شرایط جنگی، شاید صحبت از رژلب و کرمپودر در کنار دارو و غذا کمی سطحی به نظر برسد. اما واقعیت آن است که لوازم آرایشی برای بسیاری از بانوان ایرانی، نه یک کالای لوکس، بلکه بخشی از هویت اجتماعی و روانی آنهاست. محرومیت از دسترسی به این محصولات در کنار فشارهای روانی جنگ، میتواند پیامدهای جدی برای سلامت روان جامعه، به ویژه نسل جوان، به همراه داشته باشد.
دولت باید فوراً با اختصاص ارز ترجیحی برای واردات مواد اولیه تولید داخل و همچنین تسهیل واردات از مسیرهای هوایی و زمینی (با تعرفههای تشویقی)، از تبدیل بحران تأمین لوازم آرایشی به یک بحران تمامعیار سلامت و روان اجتماعی جلوگیری کند. در غیر این صورت، ممکن است به زودی شاهد گزارشهایی از مسمومیتهای دستهجمعی ناشی از محصولات تقلبی یا افزایش اختلالات روانی مرتبط با تصویر بدن باشیم.
مقالات مرتبط :
مگر میشود یک پزشک روزی ۳۰ جراحی داشته باشد؟
جراحی های غیرضروری زیبایی، پاسخ روانی به فشارهای اجتماعی
