توقف کشتی‌ها و جهش قیمت مصالح؛ سونامی تورمی در راه مسکن
وقتی سیمان و فولاد کمیاب می‌شوند
بحران نظامی در تنگه هرمز و توقف کشتی‌های تجاری در خلیج فارس، تنها به افزایش قیمت دلار و مواد غذایی محدود نشده است. اکنون زنگ خطر جدی برای بازار مسکن به صدا درآمده است. مصالح ساختمانی که بخش عمده‌ای از آن‌ها یا مستقیماً وارداتی هستند یا برای تولید به مواد اولیه وارداتی و انرژی وابسته‌اند، با جهش بی‌سابقه قیمت مواجه شده‌اند. کارشناسان هشدار می‌دهند که در صورت ادامه این وضعیت تا پایان تابستان ۱۴۰۵، صنعت ساختمان با «رکود مطلق» و قیمت مسکن با «سونامی تورمی» روبه‌رو خواهد شد.
بخش اول: حلقه مفقوده زنجیره تامین مصالح
توقف ۸۰ درصدی تردد کشتی‌ها در بندرعباس و عسلویه، زنجیره تامین سه گروه اصلی مصالح را قطع کرده است:
۱. فولاد و مقاطع فلزی: ورق گرم، میلگرد و پروفیل‌های ساختمانی به شدت به شمش فولاد وارداتی وابسته هستند. با مسدود شدن مسیر دریایی، واردات شمش از کشورهای CIS (روسیه و قزاقستان) که از طریق خلیج فارس انجام می‌شد، عملاً متوقف شده است. قیمت هر تن میلگرد در بازار آزاد تهران طی دو هفته اخیر از ۳۵ هزار تومان به بیش از ۸۵ هزار تومان رسیده است.
۲. سیمان و گچ: هرچند مواد اولیه این محصولات داخلی است، اما تولید آن‌ها نیاز شدید به انرژی (گاز و برق) دارد. در شرایط تحریم و توقف سوخت‌رسانی دریایی، نیروگاه‌ها با کمبود مازوت و گازوئیل مواجه شده‌اند که قطعی مکرر برق کارخانه‌های سیمان را در پی داشته است. تولید سیمان نسبت به ماه مشابه سال قبل ۴۰ درصد کاهش یافته و قیمت هر پاکت ۵۰ کیلویی از ۲۵ هزار تومان به ۷۰ هزار تومان جهش کرده است.
۳. سرامیک، کاشی و چینی بهداشتی: ۹۰ درصد ماده اولیه این محصولات (خاک چینی و لعاب‌های صنعتی) از طریق کانتینرهای وارداتی تامین می‌شود. با تعلیق کشتی‌ها، کارخانه‌های کاشی و سرامیک یزد و اصفهان با کاهش ۷۰ درصدی مواد اولیه تعطیل یا نیمه‌تعطیل شده‌اند.
بخش دوم: مکانیسم انتقال شوک به مسکن
قیمت تمام‌شده هر مترمربع ساختمان در تهران بر اساس گزارش انبوه‌سازان، از سه بخش تشکیل می‌شود: مصالح (۴۰ درصد)، دستمزد (۳۵ درصد) و زمین و عوارض (۲۵ درصد). با افزایش میانگین ۱۲۰ درصدی قیمت مصالح در دو ماه اخیر، هزینه ساخت هر مترمربع از حدود ۱۲ میلیون تومان به بیش از ۲۵ میلیون تومان رسیده است.
این افزایش هزینه‌ها به یکی از دو شکل به بازار مسکن منتقل می‌شود:
– کاهش سطح زیربنا: سازندگان برای حفظ بودجه اولیه، واحدهای کوچک‌تر (۴۰ تا ۵۰ متری) می‌سازند که قیمت هر متر آن به دلیل سرشکن شدن هزینه‌های ثابت، حتی بالاتر می‌رود.
– تعطیلی پروژه‌ها: طبق نظرسنجی کانون انبوه‌سازان، بیش از ۶۰ درصد پروژه‌های ساختمانی نیمه‌کاره در کلانشهرها به دلیل عدم توانایی در تامین مصالح، متوقف شده‌اند. این به معنی کاهش شدید عرضه مسکن در شش ماه آینده است.
………………………………………………………………………………
بیشتر بخوانید : آپارتمان کوچک، زمین یا کلنگی؟
………………………………………………………………………………
بخش سوم: پیش‌بینی سونامی قیمت
کارشناسان اقتصادی سه سناریو برای بازار مسکن در نیمه دوم ۱۴۰۵ ترسیم می‌کنند:
۱. سناریوی پایه (ادامه تعلیق ۱ تا ۲ ماهه): افزایش ۵۰ تا ۷۰ درصدی قیمت مسکن نسبت به ابتدای سال. متوسط قیمت هر مترمربع آپارتمان در تهران از ۸۰ میلیون تومان به ۱۳۰ تا ۱۴۰ میلیون تومان می‌رسد.
۲. سناریوی بحرانی (تعلیق ۳ ماهه و قطع کامل واردات): جهش ۱۵۰ درصدی قیمت مسکن. در این حالت، حتی واحدهای کلنگی نیز با قیمت‌های نجومی معامله می‌شوند و بازار اجاره که از قبل ملتهب بوده، با نرخ‌های تورمی بی‌سابقه (افزایش ۲۰۰ درصدی اجاره‌بها) مواجه می‌شود.
۳. سناریوی بهبود (آتش‌بس و بازگشایی تنگه هرمز): حتی در بهترین حالت، بازگشت قیمت مصالح به سطح قبل از بحران حداقل ۴ تا ۶ ماه زمان نیاز دارد و مسکن تا پایان سال ۱۴۰۵ حداقل ۳۰ تا ۴۰ درصد گران‌تر از ابتدای سال باقی می‌ماند.
نتیجه‌گیری: خانه رویای دست‌نیافتنی
واقعیت تلخ آن است که در شرایط فعلی، «مسکن» از یک نیاز اساسی به یک کالای لوکس تبدیل شده است. توقف کشتی‌ها در تنگه هرمز تنها یک بحران ژئوپلیتیک نیست؛ بلکه به معنای متوقف شدن هزاران پروژه ساختمانی، بیکاری کارگران ماهر و خارج شدن رؤای خانه‌دار شدن از دست میلیون‌ها خانواده ایرانی است.
مقالات مرتبط :
سرمایه‌گذاری در ملک : زرنگ‌ها چه می‌خرند؟
چوب حراج به خانه‌های میلیاردی تهران!/ قیمت ملک ۳۰ درصد پایین آمد
خرید و فروش ملک متوقف شد/ پیش‌بینی جدید مشاوران املاک از وضعیت بازار مسکن
روایت مشاوران املاک از شدت رشد قیمت مسکن/ خرید و فروش ملک متوقف شد
از جنگ تا بازسازی
خرید خانه در سایه جنگ : احتیاط ، فرصت یا اشتباه؟
