جهش تاریخی قیمت خودرو

سمت عرضه خالی شد؛ جهش تاریخی قیمت خودرو در بحبوحه بحران تنگه هرمز

خودرو، از کالای مصرفی به دارایی سفته‌بازانه
بازار خودروی ایران که پیش از این نیز تحت تأثیر تحریم‌ها و نوسان ارز دستخوش التهابات مکرر بود، این روزها با یک شوک بی‌سابقه مواجه شده است. توقف گسترده کشتی‌های حامل قطعات یدکی و خودروهای وارداتی در تنگه هرمز و خلیج فارس، به همراه تشدید تقابل نظامی ایران و آمریکا، زنجیره تأمین صنعت خودروسازی را به طور کامل از کار انداخته است. کارشناسان معتقدند «سمت عرضه» بازار خودرو عملاً خالی شده و نتیجه آن جهش تاریخی قیمت‌ها است؛ رقمی که حتی در مقایسه با تورم سال‌های جنگ تحمیلی نیز بی‌سابقه ارزیابی می‌شود.

………………………………………………………………………………..

*** برای ارتباط مستقیم با وام دهندگان خودرو و ماشین لطفا اینجا را کلیک نمایید  ***

………………………………………………………………………………….

بخش اول: فروپاشی زنجیره تأمین قطعات
صنعت خودروسازی ایران به طور متوسط به ۷۰ درصد قطعات وارداتی (از جمله ای‌سی‌یو، گیربکس، ترمزهای ضدقفل، کیسه هوا و قطعات الکترونیکی) وابسته است. مسیر اصلی ورود این قطعات از طریق کانتینرهای دریایی و از بنادر چین، کره جنوبی، امارات و ترکیه به بندرعباس بوده است.

با تشدید درگیری‌ها در تنگه هرمز:
– توقف ۹۰ درصدی ترخیص قطعات: بر اساس آمار گمرک ایران، تعداد کانتینرهای حاوی قطعات خودرو که در اسفند ۱۴۰۴ به طور میانگین روزانه ۲۵۰ کانتینر وارد می‌شد، در خرداد ۱۴۰۵ به کمتر از ۲۰ کانتینر در روز کاهش یافته است.
– رسوب قطعات در بنادر خارجی: بیش از ۳ هزار کانتینر حاوی قطعات یدکی خودروهای ایرانی (عمدتاً محصولات سایپا و ایران خودرو) در بندر جبل‌علی دبی و بندر شانگهای معطل مانده‌اند. مالکان کشتی به دلیل لغو پوشش بیمه جنگی، از حرکت به سمت آب‌های ایران خودداری می‌کنند.
– تعطیلی خطوط تولید: ایران خودرو و سایپا طی بیانیه‌ای جداگانه اعلام کرده‌اند که به دلیل کمبود قطعات الکترونیکی و گیربکس، خطوط تولید خود را تا اطلاع ثانوی به کمتر از ۲۰ درصد ظرفیت کاهش داده‌اند. این یعنی تولید روزانه خودروهای داخلی از ۲۵۰۰ دستگاه به کمتر از ۵۰۰ دستگاه رسیده است.

بخش دوم: جهش قیمت؛ رکوردشکنی در تمام سگمنت‌ها
خالی شدن سمت عرضه در شرایطی رخ داده که تقاضا برای خودرو به عنوان یک «دارایی امن» در برابر تورم skyrocket کرده است. نتیجه، جهش قیمتی است که حتی تحلیلگران باتجربه بازار سرمایه را شگفت‌زده کرده است:

خودروهای داخلی:
– پژو ۲۰۶ تیپ ۲: قیمت از ۴۵۰ میلیون تومان (اسفند ۱۴۰۴) به بیش از ۹۵۰ میلیون تومان در خرداد ۱۴۰۵ رسیده است. رشد بیش از ۱۱۰ درصدی در کمتر از ۹۰ روز.
– سمند ال‌ایکس: از ۳۸۰ میلیون تومان به ۸۲۰ میلیون تومان جهش کرده است. رشد ۱۱۵ درصدی.
– دنا پلاس توربو اتوماتیک: از ۷۸۰ میلیون تومان به مرز یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان نزدیک شده است.

خودروهای مونتاژی (چینی و کرهای):
وضعیت در این بخش فاجعه‌بارتر است. خودروهایی مانند دیگنیتی، فیدلیتی، جک S5 و سراتو که پیش از این با قیمت‌های یک تا دو میلیارد تومانی معامله می‌شدند، اکنون با نرخ‌های نجومی ۴ تا ۸ میلیارد تومان در بازار آزاد عرضه می‌شوند. برخی مدل‌های خاص نظیر هوندا سی‌آر-وی و تویوتا کمری وارداتی نیز از مرز ۱۵ میلیارد تومان عبور کرده‌اند.

بخش سوم: مکانیسم «حباب ترس» و پیش‌بینی آینده
تحلیلگران اقتصادی معتقدند آنچه امروز در بازار خودرو می‌گذرد، صرفاً ناشی از کمبود فیزیکی قطعات نیست، بلکه یک «حباب ترس» تمام عیار است. خریداران با این پیش‌بینی که با ادامه تعلیق کشتی‌ها، خودرو تا ماه آینده ۵۰ درصد دیگر نیز گران خواهد شد، دست به خریدهای هیجانی می‌زنند که خود به موتور محرک تورم تبدیل می‌شود.
……………………………………………………………………………..

بیشتر بخوانید : ایران خودرو با حکم تعزیرات به گران‌فروشی متهم شد

……………………………………………………………………………..
سه سناریو برای آینده نزدیک قابل پیش‌بینی است:

۱. سناریوی کوتاه مدت (۱ تا ۲ ماه): با تداوم وضعیت فعلی، قیمت خودروهای داخلی تا دو برابر قیمت امروز نیز افزایش خواهد یافت. پژو ۲۰۶ تیپ ۲ از مرز یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان عبور می‌کند.

۲. سناریوی میان مدت (۳ تا ۶ ماه): اگر بنادر مسدود بمانند، صنعت خودروسازی با توقف کامل تولید مواجه خواهد شد. در آن مرحله، خودرو دیگر با قیمت بازار آزاد معامله نمی‌شود، بلکه به یک «کالای نایاب» تبدیل می‌گردد که تنها با ارتباطات خاص و قیمت‌های توافقی نجومی قابل خرید است.

۳. سناریوی پایان بحران (آتش‌بس و بازگشایی تنگه): حتی در خوش‌بینانه‌ترین حالت، بازگشت قطعات به چرخه تولید و جبران کمبود موجودی انبارها حداقل ۴ ماه زمان می‌برد. قیمت‌ها ممکن است ۲۰ تا ۳۰ درصد عقب‌نشینی کنند، اما هیچ‌گاه به سطح قبل از بحران بازنخواهند گشت.
نتیجه‌گیری: شکاف عمیق عرضه و تقاضا؛ از «لوکس» تا «ضرورت»
خودرو در ایران امروز دیگر یک وسیله حمل‌ونقل یا حتی یک کالای لوکس نیست؛ برای بسیاری از خانواده‌های شهری، خودرو به معنای «امکان اشتغال» و «دسترسی به خدمات ضروری» است. اما با جهش تاریخی قیمت‌ها، حتی اقشار متوسط جامعه نیز از خرید یک خودروی معمولی محروم شده‌اند.

دولت باید فوراً با ایجاد کریدورهای هوایی برای واردات قطعات راهبردی (حداقل برای خودروهای پرمصرف و تاکسی‌های شهری) و همچنین انتشار اوراق سلف خودرو برای کنترل انتظارات تورمی، از خروج کامل بازار از تعادل جلوگیری کند. در غیر این صورت، گزارش‌های بعدی نه از «جهش قیمت» که از «بازار سیاه افسارگسیخته» و «قاچاق معکوس خودرو» خواهد نوشت.

مقالات مرتبط :

رنو کلیو جدید در نمایشگاه خودرو مونیخ رونمایی می‌شود

مزایده جدید ایران خودرو برای فروش اینترنتی محصولات کارشناسی‌شده + جدول شهریور ۱۴۰۴

مخالفت جدی وزارت صمت با عرضه خودرو در بورس کالا