نسلی بدون واکسن ؛ تخریب انستیتو پاستور و بحران پیش روی کودکان
جنگ ۴۰ روزه ایران و آمریکا که در فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد، افزون بر تلفات جانی و ویرانیهای اقتصادی، زخمی عمیق بر پیکر نظام سلامت ایران بر جای گذاشت که پیامدهای آن، نسلها ادامه خواهد یافت. حملات هوایی گسترده به زیرساختهای پزشکی و تحقیقاتی کشور، به ویژه تخریب انستیتو پاستور ایران به عنوان قدیمیترین و مهمترین مرکز تولید واکسن کشور، زنگ خطری برای میلیونها کودک و نسل آینده ایران به صدا درآورده است.
انستیتو پاستور؛ ۱۰۶ سال خدمت در یک لحظه نابود شد
انستیتو پاستور ایران که در سال ۱۹۲۰ تأسیس شد، یکی از قدیمیترین مراکز تحقیقاتی و بهداشتی کشور محسوب میشود. این مرکز که ارتباط رسمی با انستیتو پاستور پاریس ندارد، نقشی حیاتی در حفاظت و ارتقای سلامت عمومی ایران، به ویژه در شرایط اضطراری، ایفا میکرد . بر اساس اعلام سازمان جهانی بهداشت، انستیتو پاستور ایران در جریان حملات هوایی «آسیب قابلتوجهی دید و توانایی ادامه ارائه خدمات بهداشتی را از دست داد» .
تصاویر منتشرشده از محل حادثه، نشان میدهد که بخشهای وسیعی از این مرکز صدساله به کلی تخریب شده و به تلی از خاک و آهنآلات تبدیل شده است . سخنگوی وزارت بهداشت این حمله را «تجاوز مستقیم به امنیت بهداشتی بینالمللی» و «حمله به ستون صدساله سلامت جهانی» توصیف کرد . هیئتی از مقامات ارشد فدراسیون بینالمللی صلیب سرخ و هلال احمر در آوریل ۲۰۲۶ از این مرکز بازدید کردند و بر اهمیت آن برای نظام سلامت ملی و بینالمللی و ضرورت حمایت جامعه جهانی برای بازسازی آن تأکید نمودند .
بحران واکسن؛ نسلی در معرض بیماریهای مرگبار
مهمترین پیامد تخریب انستیتو پاستور، توقف تولید واکسن در این مرکز است. بر اساس گزارش یونیسف، انستیتو پاستور ایران برای دههها به عنوان مرکز اصلی تولید واکسن کشور فعالیت میکرده و تخریب آن، تولید واکسنهای حیاتی را متوقف کرده و کودکان را در معرض خطر از دست دادن دسترسی به واکسنهای نجاتدهنده زندگی قرار داده است .
……………………………………………………………….
بیشتر بخوانید : بازگشت به طب سنتی و روشهای سالمتیِ با ریشه ایرانی
……………………………………………………………….
این بحران در حالی رخ میدهد که پیش از جنگ، روند گنجاندن واکسن HPV (ویروس پاپیلومای انسانی) در برنامه ملی واکسیناسیون ایران در مراحل پایانی قرار داشت. سخنگوی انجمن داروسازان ایران تأکید کرده که در بسیاری از کشورهای پیشرفته و در حال توسعه، واکسیناسیون HPV بخشی از پروتکلهای درمانی است و دانشآموزان از سنین پایین این واکسن را به صورت رایگان دریافت میکنند. اما در ایران، این روند مهم «به دلایلی متوقف شد» و زمان طلایی واکسیناسیون (۱۶ تا ۲۵ سالگی) در حال سپری شدن است .
قیمت سرسامآور واکسن HPV نیز مزید بر علت شده است. هر دوز واکسن خارجی گارداسیل ۴ ظرفیتی حدود ۸.۴ میلیون تومان و نوع ۹ ظرفیتی آن حدود ۲۴.۸ میلیون تومان قیمت دارد و تزریق سه نوبت آن، هزینهای نزدیک به ۷۵ میلیون تومان را به خانوادهها تحمیل میکند . اگرچه نمونه ایرانی این واکسن با قیمت پایینتری (حدود ۳.۲ میلیون تومان) موجود است، اما بسیاری از خانوادهها همچنان توان پرداخت آن را ندارند و این بیماری میتواند در آینده به سرطانهای دهانه رحم، دهان و گلو منجر شود .
۲.۲ میلیون کودک در معرض فروپاشی نظام سلامت
تخریب انستیتو پاستور تنها بخشی از فاجعه است. بر اساس آمار وزارت بهداشت و هلال احمر که توسط یونیسف تأیید شده، آسیب به ۴۴۲ مرکز بهداشتی در سراسر کشور، دسترسی حدود ۱۰ میلیون نفر از جمله ۲.۲ میلیون کودک را به مراقبتهای بهداشتی ضروری مختل کرده است . تخریب کامل «توفیق دارو» که یکی از تولیدکنندگان کلیدی داروهای بیماریهای پیچیده و مزمن مانند سرطان است، نیز به کمبود حاد درمانهای نجاتبخش دامن زده است .
یونیسف در بیانیه خود با اشاره به بمباران مدارس (بیش از ۷۶۰ مدرسه تخریب یا آسیب دیده، از جمله حمله موشکی به مدرسه شجره طیبه که کشته شدن ۱۶۸ دختر و پسر را به همراه داشت)، کشته و زخمی شدن کودکان، آوارگی و ترس و ناامیدی گسترده، هشدار داده است که «هزینه تشدید بیشتر در نهایت با جان و آینده کودکانی سنجیده میشود که سزاوار حفاظت، کرامت و امید هستند، نه پیامدهای عمیقتر جنگی که خود آن را انتخاب نکردهاند» .
نتیجهگیری؛ نسلی قربانی جنگ
تخریب انستیتو پاستور را باید فراتر از یک بمباران معمولی در جنگ دانست. این حمله، حملهای به پیکره نظام سلامت ایران و آینده سلامت نسلهای آینده است. نسلی که در دوران جنگ و بلافاصله پس از آن متولد میشود یا دوران کودکی را سپری میکند، نسلی است که از واکسنهای ضروری و مراقبتهای بهداشتی پایه محروم شده است. بیماریهایی که با واکسیناسیون قابل پیشگیری بودند، بار دیگر تهدیدی جدی برای کودکان ایران خواهند شد و این بحران، هزینههایی گزاف را در سالهای آینده بر نظام سلامت و جامعه ایران تحمیل خواهد کرد. بازسازی انستیتو پاستور و بازگرداندن برنامه جامع واکسیناسیون، ضرورتی فوری و انسانی است که نباید در سایه سیاستهای جنگی و مناقشات بینالمللی به فراموشی سپرده شود.
مقالات مرتبط :
مشاوره تلفنی پزشکی 24 ساعته رایگان
بازگشت به طب سنتی و روشهای سلامتمحور ایرانی
سهم اندک تجهیزات دندانپزشکی از ارز سلامت
