چرا جنگ قیمت خانه را گران کرد؟
در نگاه نخست، جنگ و گرانی مسکن دو پدیده متناقض به نظر میرسند؛ یکی ویرانی و ناامنی، دیگری افزایش ارزش یک دارایی ثابت. اما تجربه ایران در جریان جنگ ۴۰ روزه با آمریکا و اسرائیل در سال ۲۰۲۶ نشان داد که در شرایطی خاص، جنگ میتواند به موتور محرک جهش بیسابقه قیمت مسکن بدل شود. برآوردها حاکی از آن است که قیمت مسکن در تهران و بسیاری از مناطق دیگر ایران از زمان آغاز جنگ حدود ۸۰ درصد افزایش یافته است.
پناهگاهی در برابر تورم افسارگسیخته
علت اصلی این افزایش عجیب را باید در وضعیت فاجعهبار اقتصاد ایران جستوجو کرد. نرخ تورم سالانه ایران به حدود ۸۴ درصد رسیده و ریال ایران در یک سال بیش از نیمی از ارزش خود را در برابر دلار از دست داده است. در چنین شرایطی، خانوادههای ایرانی که شاهد نابودی پسانداز خود در اثر تورم هستند، به شدت به دنبال «پناهگاه امن» برای سرمایههای خود میگردند.
بهطور سنتی، طلا چنین نقشی داشت، اما در جریان جنگ، قیمت طلا از اوج تاریخی خود سقوط کرد و جذابیت خود را از دست داد. در نتیجه، مسکن به عنوان کالایی با ارزش ذاتی و ملموس، جایگزین طلا شد. یک مشاور املاک در تهران این روند را چنین توصیف کرده: «آپارتمانی که پیش از جنگ ۳۰۰ میلیارد تومان ارزش داشت، هفته گذشته با ۵۸۰ میلیارد تومان فروخته شد. جنگ فقط قیمتها را بالا برد.»
………………………………………………………………………………
بیشتر بخوانید : دریافت وام با سند ملکی/وام روی سند خانه
………………………………………………………………………………
تقاضایی از جنس وحشت، نه رونق اقتصادی
نکته مهم آنکه این افزایش قیمت ناشی از رونق اقتصادی یا بهبود شرایط بازار نیست. برعکس، فعالان بازار میگویند حجم معاملات همچنان پایین است و این افزایش قیمت بیش از هر چیز بازتاب «وحشت» و «اضطراب» خریداران است. فروشندگان نیز با امید به افزایش بیشتر قیمتها، از فروش خودداری میکنند و خریداران برای فرار از تورم، هر چه سریعتر نقدینگی خود را به ملک تبدیل میکنند. بازار مسکن، به جای نشانهای از سلامت اقتصادی، به آینهای از ناامیدی و تلاش برای بقا در برابر تورم تبدیل شده است.
عوامل تشدیدکننده؛ از سیاست تا هزینههای ساخت
علاوه بر تقاضای سفتهبازانه، عوامل دیگری نیز به افزایش قیمت مسکن دامن زدهاند. هدفگیری مجتمعهای فولادی در جریان حملات، و افزایش سرسامآور قیمت مصالح ساختمانی (برخی نهادهها نزدیک به ۹۷ درصد رشد داشتهاند) هزینه تمامشده ساخت را به شدت افزایش داده است. از سوی دیگر، برخی تحلیلگران به نقش بانکها در این جهش قیمت اشاره میکنند که با تزریق نقدینگی به بازار مسکن از طریق واسطهها، بر افزایش قیمتها دامن زدهاند.
در این میان، انتقادها به سیاستگذاری اقتصادی نیز شدت گرفته است. سعید لیلاز، تحلیلگر اقتصادی، با صراحت گفته است که مسئولان سالها مشکلات اقتصادی را به گردن تحریمها انداخته و «اکنون پشت جنگ پنهان شدهاند». پیامد این جهش قیمت برای مردم عادی فاجعهبار بوده؛ بهطوری که سهم مسکن از سبد هزینه خانوارهای کارگری در کلانشهرها به ۵۰ تا ۷۰ درصد درآمد رسیده و خرید خانه برای بسیاری به رویایی دستنیافتنی تبدیل شده است.
نتیجه آنکه جنگ در ایران با ایجاد فضای وحشت، تشدید تورم، و مختل کردن زنجیره تأمین، بازار مسکن را به «پناهگاهی» برای سرمایههای در حال نابودی تبدیل کرد و عاملی شد برای گرانی بیسابقه خانهها؛ گرانی که ریشه در بحران اقتصادی دارد و نه در رونق.
مقالات مرتبط :
چوب حراج به خانههای میلیاردی تهران!/ قیمت ملک ۳۰ درصد پایین آمد
خرید و فروش ملک متوقف شد/ پیشبینی جدید مشاوران املاک از وضعیت بازار مسکن
روایت مشاوران املاک از شدت رشد قیمت مسکن/ خرید و فروش ملک متوقف شد
