احتمالاَ شما هم بین دوستان خود، افرادی را می‌شناسید که با وجود سابقه کاری بالا در شرکت‌های مختلف، سابقه بیمه خیلی کمتری دارند. البته این مسئله، بیشتر در افرادی دیده‌می‌شود که به صورت فریلنسری یا پروژه‌ای کار می‌کنند؛ در غیر این‌صورت، سابقه کار و بیمه آن‌هایی که در سازمان یا اداره‌ای از ابتدا به صورت ثابت کار می‌کنند، یکسان است. به هر حال، این سؤال در ذهن برخی وجود دارد که تفاوت سابقه بیمه با سابقه کار چیست و چرا بین این دو برای برخی، اختلاف زیادی مشاهده می‌شود. در ادامه این مقاله، تفاوت سابقه بیمه با سابقه کار را برای شما نوشته‌ایم. برای دانستن این پرسش در ادامه با ما همراه باشید.
تفاوت سابقه بیمه با سابقه کار
در ابتدا، نیاز است تا تعریف بعضی اصطلاحات در حوزه کاری و بیمه را بدانیم تا بتوانیم بهتر تفاوت این دو را در کنیم.
کار چیست؟
کار در قانون تعریف مشخصی دارد. بر اساس تعریف مرکز آمار، کار مجموعه‌ای از فعالیت‌هایی است که فرد در قبال دریافت دستمزد انجام می‌دهد. البته اگر بخواهیم دقیق‌تر مطرح کنیم، باید گفت که کار شامل خدمات یا محصولاتی است که افراد در قبال دریافت نقدی یا غیرنقدی عرضه می‌کنند. به این افراد شاغل می‌گویند.
شاغل کیست؟
شاغل کسی است که کار را انجام می‌دهد. کارآموزان، دانشجویان و محصلان با داشتن کار پاره وقت، کارمندان دولتی و شرکت‌های خصوصی، افرادی دارای شغل آزاد و افراد فعال در نیروهای مسلح، حتی سربازان، شاغل محسوب می‌شوند. برای اینکه آن‌ها خدماتی را عرضه می‌کنند یا محصولاتی را به فروش می‌رسانند. شاغل می‌تواند در برابر انجام خدمات یا فروش محصولات خود، هزینه‌ای را دریافت کند یا خیر.
کارگر کیست؟
کارگر شخصی است که در قابل دریافت حقوق یا همان حق‌الزحمه، کاری را انجام می‌دهد. کاری که البته توسط کارفرما تعریف می‌شود. به عبارتی شخصی که برای دیگری کار می کند، کارگر نامیده می‌شود و به سطح و جایگاه فرد ارتباطی ندارد. در حقیقت حتی کارگر می‌تواند مدیرمیانی یک شرکت بزرگ هم باشد. برای اینکه او در قبال دریافت حقوقی، کاری را برای کارفرمای خود انجام می‌دهد.
بیمه چیست؟
قبل از اینکه بخواهیم تفاوت سابقه بیمه با سابقه کار را مطرح کنیم، بهتر است که با اصطلاح بیمه هم آشنا شویم. البته همه شما دیگر با بیمه و انواع آن هستید. در حقیقت، طبق تعاریف و قوانین بیمه مرکزی بیمه نوعی پوشش است که خسارت‌های جانی و مالی وارد شده به افراد را جبران میکند و انواع مختلفی دارد که به شرح زیر است:
هر کدام از انواع بیمه‌نامه‌ها، خسارت‌هایی را پوشش می‌دهند. البته منظور ما از سابقه بیمه در این مقاله، بیمه تامین اجتماعی است که شما حق بیمه‌ای را هر ماه باید پرداخت کنید.
سابقه کار چیست؟
حالا به سراغ بحث اصلی می‌رویم. اینکه سابقه کار چیست؟ سابقه کاری مدت زمانی است که شما در حوزه خاصی، مشغول به فعالیت بوده‌اید و در قبال آن تجربه یا درآمد یا هر دو را کسب کرده‌اید. در حقیقت از زمانی که شما شاغل می‌شوید و خدمات و محصولاتی را عرضه می‌کنید، بیمه تامین اجتماعی سابقه کار شما خواهد بود. اینکه از چه سنی سابقه کاری شما در نظر گرفته می‌شود، مهم نیست.
اگر این سوال برایتان ایجاد شده است که سابقه کار چگونه محاسبه می‌شود، باید بگوییم که برای این کار مجموع بیمه سوابق کاری فرد را با هم جمع می‌کنند. برای مثال یک فرد ۲۵ ساله می‌تواند ۷ سال سابقه کار به صورت جداگانه داشته باشد؛ ۲ مورد ۲ سال و یک مورد ۳ سال. در سابقه کار چیزی که بیشتر اهمیت دارد، دستاورد فرد در آن حوزه مشخص است.
سابقه کار می‌تواند به صورت: کار ثابت در یک شرکت یا سازمان، فریلنسری، پروژه‌ای، کارآموزی باشد. البته یک نکته مهم در سابقه کار وجود دارد و آن تناسب کارهای فرد با شغل مورد نظر است.
برای مثال، فرض کنید که شما از دوران دانشجویی کارهای متفرقه‌ای از جمله کار در رستوران، پیک، ترجمه و غیره را انجام می‌دهید و بعد از فارغ التحصیلی در یک شرکت فعال در حوزه برنامه نویسی موقعیت شغلی را پیدا می‌کنید. شغل‌های موقت قبلی شما به عنوان سابقه کار در آن حوزه در نظر گرفته‌نمی‌شود. بلکه پروژه‌هایی که تاکنون در حوزه برنامه نویسی انجام داده‌اید، می‌تواند به عنوان دستاورد یا سابقه کاری به حساب بیایند. حالا اگر شما قصد مدیریت یک رستوران را داشته باشید، کار در رستوران به عنوان سابقه در نظر گرفته خواهد شد.
بسیاری از شرکت‌های خصوصی و سازمان های دولتی و همچنین افرادی که قصد کار در شرکت‌های خارجی دارند، باید بتوانند، مدرکی نشان دهند که در حوزه درخواستی خود فعالیت داشته‌اند.
سابقه کار مرتبط چیست؟
نوع فعالیت کاری مرتبط با رشته شغلی‌تان را سابقه کار مرتبط می‌گویند. هر کار مرتبط با رشته شغلی شما که باعث شود شما به سمت متخصص شدن پیش بروید را انتخاب کنید. کسب تجربه و تقویت مهارت‌ها برای کسانی که سابقه کاری ندارند ضروری است و به شما کمک میکند در آینده بتوانید در شرکت‌های معتبر استخدام شوید. همه این فعالیت‌ها به عنوان سابقه کاری مرتبط برای شما ثبت می‌شود و در صورت بیمه بودن، سابقه بیمه این دوران برای شما امتیاز مناسبی به همراه دارد.
سابقه بیمه چیست؟
سابقه بیمه، مدت زمانی است که شما به اداره بیمه تامین اجتماعی یا هر شرکت بیمه‌گر پایه، حق بیمه‌ای را پرداخت می‌کنید. در حقیقت هر ماه پرداخت مبلغ، به عنوان سابقه بیمه در نظر گرفته می‌شود. اینکه بیمه پرداختی برای چه چیزی باشد، فرقی ندارد. همان‌طور که متوجه شدید سابقه بیمه مدت زمانی است که شما حق بیمه را پرداخت می‌کنید.
اما سابقه کاری چیست؟ و بیمه سابقه کار چیست؟ حق بیمه‌ای است که شما در سال‌هایی که شاغل بوده‌اید از طرف شما یا کارفرمایان شما به اداره تأمین اجتماعی بابت بیمه سابقه کار پرداخت شده است. سابقه کاری هم همان بازه زمانی است که شما در شرکت یا موسسه‌ای دولتی یا خصوصی مشغول به کار بوده‌اید.
اگر به دنبال پاسخ این سوال هستید که چه نوع بیمه‌ای سابقه کار محسوب می‌شود، بهتر است بدانید فرقی ندارد حق بیمه تامین اجتماعی را چه کسی پرداخت کند، در هر صورت اگر شما خودتان را تحت پوشش بیمه کار تامین اجتماعی قرار دهید، تمام سال‌هایی که حق بیمه را پرداخت می‌کنید به عنوان سابقه کار شما ثبت می‌شود.
به عبارتی، حق بیمه اجباری، اختیاری یا مشاغل آزاد به عنوان سابقه‌بیمه فرد در نظر گرفته خواهد شد. حتی ممکن است که فردی چند سال بیمه اختیاری باشد و چند سال دیگر را هم در شرکتی کار کند و حق بیمه از طرف کارفرما پرداخت شود. همه این موارد به عنوان سابقه بیمه او تا زمان بازنشستگی در نظر گرفته‌می‌شود.
چگونه از میزان سابقه کار و سابقه بیمه خود مطلع شویم؟
زمانی که شما در محلی مشغول به کار می‌شوید، سندی مبنی بر پرداخت حق بیمه تأمین اجتماعی به شما ارائه نمی‌شود؛ اما از کجا می‌توانید مطمئن شوید که این کار انجام شده است؟ روش‌های مختلفی برای استعلام شاغل بودن و سوابق بیمه تامین اجتماعی وجود دارد؛ یکی از این روش‌ها مراجعه به سایت تأمین اجتماعی است. برای راحتی بیشتر بیمه‌گزاران، این سازمان امکان مشاهده سوابق بیمه تامین اجتماعی با کد ملی را هم فراهم کرده است. به کمک یکی از این روش‌ها، می‌توانید سابقه بیمه خود را به صورت ماهانه مشاهده کنید. در صورتی که سابقه بیمه ثبت شده در سامانه تأمین اجتماعی با آنچه شما در نظر دارید متفاوت است، امکان اعتراض به سوابق تامین اجتماعی برای شما وجود دارد.
تاثیر سابقه کار بر حقوق
آیا سابقه کار در حقوق تاثیر دارد؟ در رابطه با تأثیر سابقه بیمه کار در حقوق بهتر است بدانید که سابقه بیمه در میزان حقوق مؤثر نیست اما در پایه سنوات تأثیر دارد. هر چه سابقه بیمه بیشتری داشته باشید پایه سنوات بیمه تامین اجتماعی شما هم بیشتر می‌شود. البته هر چقدر شما سابقه بیمه کار بیشتری داشته باشید زودتر می‌توانید بازنشسته شوید و از مزایای بازنشستگی استفاده کنید.
تفاوت سابقه بیمه با سابقه کار چیست؟
اکنون به سراغ تفاوت سابقه بیمه با سابقه کار خواهیم رفت:
- در بیشتر مواقع، مدت زمان سابقه کار، بیشتر از زمان سابقه بیمه است. هر شخصی ممکن است که چندین شغل داشته‌باشد و هر کدام برایش سابقه کاری در نظر گرفته‌شود یا اینکه دانشجو بوده و در شرکتی به صورت موقت کار کرده‌است؛ اما بیمه نداشته‌باشد. برای همین در بیشتر مواقع، سابقه کاری از بیمه بیشتر است.
- برای اینکه سابقه بیمه فرد بیشتر شود، باید حق بیمه‌ای را پرداخت کند؛ اما در سابقه کاری، فرد از طرف مقابل حقوق یا مزدی را دریافت میکند.
- در هنگام استخدام به ویژه در شرکت‌های خصوصی، داشتن سابقه کار، اهمیت بیشتری دارد. البته در استخدام بعضی شرکت‌ها از جمله بعضی سازمان‌های دولتی و همچنین پیدا کردن موقعیت شغلی در خارج از کشور، سابقه کار رسمی را با سابقه بیمه (مرتبط در حوزه درخواستی) فرد در نظر می‌گیرند. البته به این معنا نیست که کارهای پروژه‌ای به حساب نمی‌آیند. به هر حال، هرچه فرد در حوزه‌کاری خودش سوابق و پروژه‌های متعددی زیادی داشته‌باشد، شانس او در گرفتن کار بیشتر خواهد بود.
- بیمه، دارای بازنشستگی است؛ اما کار آزاد، بازنشستگی ندارد. فردی با ۳۰ سال سابقه بیمه می‌تواند، بازنشست شود و حقوقی دریافت کند.
نکته مهم: امکان اضافه کردن زمان گذشته به سابقه بیمه وجود ندارد.
همان‌طور که در مقاله مطالعه کرده‌اید، تفاوت سابقه بیمه با سابقه کار را برای شما شرح دادیم. دانستیم که سابقه کار و سابقه بیمه، دو چیز کاملاَ متفاوت هستند. فردی ممکن است که چندین سال سابقه کار داشته‌باشد؛ اما تا به حال از هیچ بیمه‌ای استفاده نکرده‌باشد. به هر حال، در بیشتر مواقع، مقدار سابقه کار از سابقه بیمه، بیشتر است.
سابقه بیمه، مدت زمانی است که شما حق بیمه‌ای را به اداره بیمه تامین اجتماعی یا هر شرکت بیمه‌گر پایه‌ای پرداخت می‌کنید.
سابقه کار به مدت زمانی گفته می‌شود که شخص به‌صورت تمام وقت، حضوری یا غیر حضوری مشغول به کار بوده و ممکن است در این مدت بیمه نیز نشده باشد. سابقه بیمه به تعداد ماه‌هایی گفته می‌شود که از سمت شرکت برای فرد بیمه رد می‌شود.
مهم‌ترین اهمیت داشتن سابقه بیمه این است که منجر به مستمری در دوران بازنشستگی فرد می‌شود.
