رانندگی بدون گواهینامه از نظر قانون یک جرم کیفری محسوب میشود و در صورت بروز تصادف، میتواند به جریمه نقدی چندمیلیونی، توقیف خودرو و حتی حبس تعزیری منجر شود. برخلاف تصور رایج، در این شرایط بیمه پشتیبان واقعی راننده بدون گواهینامه نیست؛ شرکت بیمه تمام خسارتهای زیاندیدگان را طبق قانون پرداخت میکند، اما پس از پرداخت، کل مبلغ را بهصورت یکجا یا اقساط از راننده فاقد گواهینامه بازپس میگیرد.
در این مقاله، بهصورت شفاف و مرحلهبهمرحله بررسی میکنیم جریمه رانندگی بدون گواهینامه در سال ۱۴۰۴ چقدر است، در تصادفهای جرحی و فوتی چه پیامدهایی در انتظار راننده خواهد بود، وضعیت رانندگان زیر ۱۸ سال چگونه رسیدگی میشود و بیمه شخص ثالث دقیقاً در کدام نقطه از شما حمایت میکند و در کجا کنار میکشد. تلاش کردهایم همه ابهامها و پرسشهای مهم درباره رانندگی بدون گواهینامه را دقیق، ساده و کاربردی برای شما تشریح کنیم؛ تا قبل از یک تصمیم پرهزینه، تصویر روشنی از عواقب آن داشته باشید.
مجازات رانندگی بدون گواهینامه چیست؟ + مبلغ جریمه نداشتن گواهینامه در سال ۱۴۰۴
طبق قوانین جاری کشور و بر اساس ماده ۷۲۳ قانون تعزیرات اسلامی، رانندگی بدون گواهینامه یک جرم کیفری محسوب میشود و صرف انجام این عمل، میتواند برای راننده پیامدهای جدی قانونی بهدنبال داشته باشد. قانونگذار در این ماده، نگاه روشنی دارد: حضور فرد فاقد صلاحیت قانونی پشت فرمان، تهدیدی برای امنیت عمومی است و نباید صرفاً بهعنوان یک تخلف ساده با آن برخورد شود.
بر همین اساس، رانندگی بدون گواهینامه میتواند منجر به حبس تعزیری تا دو ماه، جزای نقدی یا ترکیبی از هر دو شود. در متن قدیمی قانون، سقف جزای نقدی رقم ناچیزی بود، اما با اصلاحات جدید (۳۰ خرداد ۱۴۰۳)، این مبلغ تا ۳۳ میلیون ریال (۳ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان) افزایش یافته است. در عمل نیز، دادگاهها در بسیاری از پروندهها مجازات حبس را به جزای نقدی تبدیل میکنند.
مجازات تصادف با گواهینامههای تاریخ گذشته
طبق قانون بیمه مرکزی، اگر تاریخ اعتبار گواهینامه فردی گذشته باشد و دچار حادثه شود، بیمهگر ثالث باید خسارت را به طور کامل پرداخت کند. در این حالت نیازی به بازگرداندن پول توسط بیمهگزار نیست و فقط باید جریمهای را به خاطر عدم تمدید به موقع گواهینامه پرداخت کند.
مجازات تصادف جرحی بدون گواهینامه
اگر راننده فاقد گواهینامه مقصر تصادفی شود که منجر به جراحت شود، علاوه بر پرداخت دیه مصدوم، دادگاه مکلف به تشدید مجازات است و میتواند حبس تعزیری و محرومیت از حق رانندگی تا ۵ سال را اعمال کند. این جرم هم جنبه خصوصی دارد و هم جنبه عمومی؛ بنابراین حتی با رضایت شاکی، مجازات نداشتن گواهینامه پابرجاست. در این موارد، بیمه دیه زیاندیده را میپردازد، اما سپس مبلغ را از راننده مقصر بازپس میگیرد.
تصادف منجر به فوت بدون گواهینامه
تصادف منجر به فوت توسط راننده بدون گواهینامه، معمولاً قتل در حکم شبهعمد محسوب میشود نه قتل عمد. در این حالت، راننده به پرداخت دیه کامل انسان و حبس (معمولاً بیش از دو سال) محکوم میشود و امکان محرومیت ۱ تا ۵ ساله از رانندگی نیز وجود دارد. شرکتهای بیمه، دیه را به زیاندیدگان پرداخت میکنند، اما طبق قانون، تمام مبلغ را از راننده مقصر مطالبه خواهند کرد.
در تصویر زیر، نمونهای از حکم تصادف منجر به مرگ بدون گواهینامه آورده شده است. در این حوادث، حکم واحدی وجود ندارد و قاضی با بررسی همه جوانب رای را صادر میکند.
تفاوت مجازات رانندگی بدون گواهینامه برای بار اول با بار دوم
بر اساس ماده ۷۲۳ قانون مجازات اسلامی، قانونگذار برای مجازات رانندگی بدون گواهینامه برای بار اول و مجازات رانندگی بدون گواهینامه برای بار دوم تفاوت قائل شده و در صورت تکرار، برخورد را بهطور محسوسی تشدید میکند.
مجازات رانندگی بدون گواهینامه برای بار اول به این صورت است که دادگاه میتواند راننده را به حبس تعزیری تا دو ماه یا جزای نقدی تا ۳۳ میلیون ریال محکوم کند، اما اگر همین تخلف تکرار شود، قانونگذار صراحتاً مجازات دو تا شش ماه حبس تعزیری را پیشبینی کرده و احتمال تبدیل حبس به جریمه بهمراتب کمتر خواهد بود.
مجازات رانندگی بدون گواهینامه برای افراد زیر ۱۸ سال
بر اساس قوانین جاری، رانندگی افراد زیر ۱۸ سال که هنوز به سن قانونی دریافت گواهینامه نرسیدهاند، صرفاً یک تخلف ساده نیست و جرم کیفری محسوب میشود. رسیدگی به این پروندهها معمولاً در دادسرا یا دادگاه اطفال و نوجوانان انجام میگیرد. هرچند از نظر ماهیت جرم، تفاوتی میان افراد زیر و بالای ۱۸ سال وجود ندارد، اما نوع و شیوه مجازات بر اساس سن راننده متفاوت است.
قانونگذار برخورد با این موضوع را بر اساس سن به سه گروه تقسیم کرده است:
- ۱۵ تا ۱۸ سال:
معمولاً جریمه نقدی و در برخی موارد، مجازات تعزیری درجه ۸ (تحویل به کانون اصلاح و تربیت) اعمال میشود. توقیف خودرو و ارجاع پرونده به مرجع قضایی نیز از اقدامات اولیه پلیس است. - ۹ تا ۱۵ سال:
فرد به والدین یا سرپرست قانونی تحویل داده میشود و از آنها تعهد کتبی برای جلوگیری از تکرار تخلف گرفته میشود. در صورت احراز عدم صلاحیت والدین، دادگاه میتواند تذکر یا اخطار رسمی صادر کند. - زیر ۹ سال:
برای این گروه سنی، مجازات کیفری مستقیمی در نظر گرفته نشده و مسئولیت اصلی متوجه والدین است.
مسئولیت فقط متوجه نوجوان راننده نیست. اگر والدین یا مالک خودرو با علم و آگاهی وسیله نقلیه را در اختیار فرد زیر ۱۸ سال فاقد گواهینامه قرار دهند، خود آنها نیز مسئولیت کیفری خواهند داشت و ممکن است بهعنوان معاون جرم یا مسبب حادثه، تحت پیگرد قرار گیرند.
در تصادفی که راننده آن نوجوان فاقد گواهینامه است، شرکت بیمه برای جبران خسارت زیاندیدگان ابتدا دیه و خسارت شخص ثالث را پرداخت میکند، اما سپس با استفاده از قاعده حق رجوع در بیمه، کل مبلغ را از راننده مقصر یا والدین او مطالبه خواهد کرد.
در تصادفات جرحی یا فوتی، علاوه بر دیه، امکان محرومیت چندساله از دریافت گواهینامه و حق رانندگی در آینده وجود دارد، حتی پس از رسیدن به سن قانونی. همچنین اگر تصادف منجر به فوت شود، این عمل «قتل در حکم شبهعمد» یا غیرعمد است که مجازات آن پرداخت دیه کامل و نگهداری در کانون اصلاح و تربیت است.
بیمه و نداشتن گواهینامه در تصادف؛ قانون جدید تصادف بدون گواهینامه چه میگوید؟
اگر فردی در زمان بروز حادثه، گواهینامه نداشته باشد، از نظر قانونی متخلف شناخته میشود. در این میان جریمه نداشتن گواهینامه پایه یک با با پایه دو و سه تفاوتی ندارد. در این مواقعی، این سوال به وجود میآید که آیا درصورت نداشتن گواهینامه در تصادف بیمه تعلق میگیرد؟ پاسخ مثبت است. بیمه برای حفظ حقوق زیاندیده، خسارت شخص ثالث را پرداخت میکند، اما طبق ماده ۱۵ در قانون بیمه شخص ثالث با قاعده حق رجوع، تمام مبلغ پرداختشده از راننده مقصرِ فاقد گواهینامه پس گرفته میشود. علاوه بر این، به راننده بدون گواهینامه هیچ دیهای بابت آسیبهای خودش پرداخت نمیشود و اگر بیمه بدنه هم داشته باشد، بهدلیل نداشتن گواهینامه معتبر خسارت خودرو نیز پرداخت نخواهد شد.
دو نکته حائز اهمیت درباره قانون جدید تصادف بدون گواهینامه نیز به شرح زیر است:
- طبق قانون، پلیس راهنمایی و رانندگی بهمحض مشاهده راننده بدون گواهینامه موظف است وسیله نقلیه را متوقف کرده، راننده را برای رسیدگی قانونی به مرجع قضایی معرفی و خودروی او را به پارکینگ هدایت کند.
- اگر راننده فاقد گواهینامه مقصر حادثهای باشد که صدمات بدنی در پی دارد، دادگاه مکلف به تشدید مجازات است و علاوه بر مجازاتهای اصلی، امکان محرومیت از حق رانندگی تا پنج سال نیز وجود دارد. (مطالعه مقاله مجازات راننده مقصر در تصادف جرحی شاید به کمک شما بیاید.)
حکم تصادف با گواهینامه زیر یک سال چیست؟
قوانین کسانی که تازه گواهینامه گرفتهاند، کمی با دیگر رانندگان متفاوت است. تصادف با گواهینامه زیر یک سال تحت شرایطی میتواند منجر به عدم تمدید گواهینامه شود و شما مجبور به حضور دوباره در کلاسهای آموزشی و امتحان مجدد باشید. مهمترین شرایطی که ممکن است باعث عدم تمدید شود:
- مقصر شناخته شدن در تصادف منجر به فوت یا جرح
- تکرار تخلفات حادثهساز در مدت کوتاه (سرعت غیرمجاز، سبقت خطرناک، عبور از چراغ قرمز و…)
- جمع شدن نمرات منفی مؤثر در سال اول رانندگی
- صدور رأی قضایی مبنی بر عدم صلاحیت یا ممنوعیت موقت رانندگی
- تشخیص پلیس راهور مبنی بر عدم احراز صلاحیت رانندگی ایمن
جریمه رانندگی با گواهینامه زیر یک سال تفاوتی با گواهینامه بالای یک سال ندارد.
محدودیتهای رانندگی برای افراد تازه گواهینامه گرفته
رئیس صدور گواهینامه پلیس اعلام کرد که محدودیتهای جدیدی برای یک سال اول دریافت گواهینامه در نظر گرفته شده است. این افراد باید مراقب محدودیتهای زیر باشند:
- در سه ماه اول، حتماً باید با یک نفر دارای گواهینامه پایه سوم (بدون شرط و مشکل) یا پایه اول و دوم همراه خود داشته باشند.
- باید مراقب باشند که تخلفات منجر به دریافت نمره منفی نداشته باشند.
- حق رانندگی با وسیله نقلیه از ساعت ۲۴ تا ۵ صبح را ندارند.
- رانندگی بیرون از شهرها و در سفرها ممنوع است؛ به جز مواردی که مسیر بین بزرگراهی بوده و فاصله دو شهر کمتر از ۲۵ کیلومتر باشد.
در صورتی که این افراد موارد بالا را رعایت نکنند، پلیس در صورت مشاهده، علاوه بر انتقال خودرو به پارکینگ، اقدام به دستور بازآموزی رانندگی برای آنها خواهد کرد. برای اطلاعات بیشتر مقاله تخلفات منجر به توقیف خودرو را مطالعه کنید. اگر البته نو گواهینامهها بعد از یک یا دو ماه هنوز موفق به دریافت گواهینامه خود نشدهاند، مطالعه مقاله پیگیری گواهینامه توصیه میشود.
رای جدید دیوان عدالت اداری در مورد رانندگی بدون گواهینامه
رای جدید دیوان عدالت اداری در مورد رانندگی بدون گواهینامه در بهمن ۱۴۰۲ اشاره به این داشت که اگر فردی بدون گواهینامه رانندگی کند یا بدون توجه به تاریخ اعتبار گواهینامه خود نسبت به تمدید آن اقدام نکند، در صورت بروز تصادف حتی با داشتن بیمه ثالث نیز بیمه، خسارتی برای او پرداخت نمیکند. هرچند این قانون به اجرا نرسیده است.
اگر راننده در تصادف بدون گواهینامه مقصر نباشد، تکلیف چیست؟
اگر راننده در تصادف بدون گواهینامه مقصر نباشد، از نظر حقوقی و بیمهای در جایگاه «زیاندیده» قرار میگیرد، نه متهم تصادف. در این حالت، تمام خسارتهای مالی و جانی او بهطور کامل از بیمه شخص ثالثِ راننده مقصر پرداخت میشود و نداشتن گواهینامه هیچ تأثیری در میزان خسارت دریافتی ندارد.
با این حال، نداشتن گواهینامه، باعث نمیشود جرم مستقلی که مرتکب شده نادیده گرفته شود. تشخیص مقصر صرفاً بر اساس علت وقوع حادثه است، نه داشتن یا نداشتن گواهینامه؛ اما چون «رانندگی بدون گواهینامه» طبق قانون یک جرم کیفری مستقل است، فرد حتی در صورت بیتقصیر بودن در تصادف، بابت این جرم محاکمه و مجازات میشود و خودروی او نیز توقیف میشود.
نکته مهم دیگر این است که اگر چنین رانندهای بیمه بدنه داشته باشد، معمولاً به دلیل نداشتن گواهینامه معتبر، امکان استفاده از بیمه بدنه برای جبران خسارت خودروی خودش را نخواهد داشت؛ حتی اگر در تصادف مقصر نباشد.
مدت زمان توقیف خودرو بدون گواهینامه در بسیاری از موارد ۷۲ ساعت تا چند روز است، اما این مدت بسته به شدت تخلف و شرایط میتواند متفاوت باشد.
تفاوت «همراه نداشتن» با «نداشتن» گواهینامه
قانون بین «همراه نداشتن» و «نداشتن» گواهینامه، تفکیک قائل شده است:
- نداشتن گواهینامه: جرم کیفری است و میتواند منجر به پرونده قضایی شود.
- همراه نداشتن گواهینامه: جرم نیست و فقط یک تخلف رانندگی محسوب میشود که صرفاً جریمه مالی دارد و سابقه قضایی ایجاد نمیکند.
عواقب رانندگی بدون گواهینامه چیست؟
رانندگی بدون گواهینامه میتواند این پیامدها را بهدنبال داشته باشد:
- جریمه نقدی یا حبس تعزیری بهدلیل ارتکاب جرم
- توقیف خودرو توسط پلیس راهنمایی و رانندگی
- محرومیت از حق رانندگی برای مدتی مشخص
- تحمیل تمام هزینههای خسارت تصادف بدون حمایت بیمه (بیمه خسارت جانی را پرداخت و سپس به صورت قسطی یا یکجا مطالبه میکند)
در صورت مشاهده رانندگی بدون گواهینامه، پلیس میتواند وسیله نقلیه را متوقف و به پارکینگ منتقل کند؛ این اقدام ارتباطی به مقصربودن یا نبودن راننده در تصادف ندارد و صرف نداشتن گواهینامه برای توقیف کافی است.
نکته: رانندگی بدون گواهینامه در صورت وقوع تصادف، از نظر پیامدهای مالی تفاوت چندانی با نداشتن بیمه شخص ثالث ندارد؛ زیرا شرکت بیمه در تصادفات مالی، تعهدی نسبت به جبران خسارت راننده فاقد گواهینامه ندارد و تمام خسارت باید مستقیماً توسط مقصر پرداخت شود.
رانندگی بدون گواهینامه متناسب
هر یک از انواع خودرو با کاربریهای مختلف، نیازمند گواهینامه خاص و متناسب با خود است. در صورتی که فردی گواهینامه متناسب با وسیله نقلیهای که با آن رانندگی میکند را نداشته باشد، از نظر قانونی با افراد بدون گواهینامه یکسان است. مثلاً اگر شخصی که گواهینامه پایه سوم داشته باشد و با یک تریلی دو محور رانندگی کند، به علت عدم تناسب بین گواهینامه و وسیله نقلیه مجرم و مقصر شناخته میشود. نداشتن گواهینامه در تصادف علاوه بر خسارات وارده منجر به پرداخت جریمه دیگری نیز میشود که برای نداشتن گواهینامه در نظر گرفته شده است.
مثال: اگر فردی نیسان داشته باشد، اما گواهینامه پایه سوم داشته باشد، جریمه نداشتن گواهینامه نیسان برای او برابر با جریمه رانندگی بدون گواهینامه است.
شکایت از راننده بدون گواهینامه
شکایت از راننده بدون گواهینامه همزمان دو جنبه قانونی دارد:
- جنبه عمومی (ارتکاب جرم رانندگی بدون مجوز)
- جنبه خصوصی (دریافت خسارت زیاندیده)
اگر در تصادف با رانندهای مواجه شدهاید که گواهینامه ندارد، روند رسیدگی بهصورت زیر است:
روند قانونی و دادگاه صالح
پس از وقوع تصادف و احراز نداشتن گواهینامه، پلیس راهور موظف است خودرو را توقیف و راننده را به مرجع قضایی معرفی کند. رسیدگی به این جرم معمولاً در دادگاه کیفری ۲ انجام میشود؛ جایی که قاضی ابتدا به جرم رانندگی بدون گواهینامه (جنبه عمومی) رسیدگی میکند و سپس به مطالبه ضرر و زیان شاکی میپردازد.
دریافت خسارت (جنبه خصوصی)
نداشتن گواهینامه مانع دریافت خسارت شما نمیشود. طبق قانون، شرکت بیمه شخص ثالثِ راننده مقصر مکلف است خسارت مالی و دیه جانی شما را بدون شرط پرداخت کند. بنابراین، برای گرفتن پول لازم نیست مستقیماً با راننده درگیر شوید؛ پس از پرداخت خسارت، این شرکت بیمه است که مبلغ را از مقصر تصادف رانندگی بازپس میگیرد.
جنبه عمومی و تأثیر رضایت شاکی
رضایت شما بهعنوان شاکی، پرونده را بهطور کامل مختومه نمیکند. جرم رانندگی بدون گواهینامه دارای جنبه عمومی است و حتی با رضایت شاکی نیز دادگاه میتواند راننده را به حبس یا جریمه دولتی محکوم کند. رضایت فقط ممکن است باعث تخفیف مجازات شود، نه حذف آن.
شکایت بابت جابهجایی راننده (صحنهسازی)
در برخی موارد، راننده بدون گواهینامه پس از تصادف با فرد دیگری که گواهینامه دارد جای خود را عوض میکند. این اقدام جرم محسوب میشود و در صورت اثبات، علاوه بر رانندگی بدون گواهینامه، میتواند به اتهام فریب، صحنهسازی و کلاهبرداری بیمهای منجر شود؛ در این حالت، بیمه خسارت را پرداخت نمیکند یا مبالغ پرداختشده را پس میگیرد.
جرم استفاده از گواهینامه دیگران چیست؟
در مواردی دیده شده که افراد فاقد گواهینامه پس از تصادف، با استفاده از مدارک دیگران خود را جای صاحب گواهینامه معرفی کردهاند؛ موضوعی که اثبات بیگناهی را به یک پیگیری قضایی فرسایشی تبدیل میکند. جرم استفاده از گواهینامه دیگران تا دو ماه حبس تعزیری یا جزای نقدی است.
خطرات گم شدن گواهینامه
اگر گواهینامه خود را گم کردهاید، بهتر است تا زمان صدور المثنی رانندگی کنید. اقدام درست این است که در اولین فرصت از طریق پلیس +۱۰ اعلام مفقودی کرده و روند گرفتن گواهینامه المثنی را آغاز کنید. رانندگی در این فاصله، هرچند «نداشتن گواهینامه» محسوب نمیشود، اما بهدلیل همراه نداشتن مدارک، ممکن است مشمول جریمه مالی شوید. در صورت بروز تصادف نیز، میتواند روند رسیدگی پلیس، تشکیل پرونده و دریافت خسارت بیمه را با تأخیر و دردسر اداری مواجه کند. علاوه بر این، اگر خودرو توقیف شود، نبود اصل گواهینامه ممکن است ترخیص خودرو از پارکینگ را نیز دشوار یا زمانبر کند.
مجازات رانندگی بدون گواهینامه برای اتباع افغانی
تمامی اتباع خارجی جهت رانندگی در ایران باید دارای گواهینامه صادر شده از سوی جمهوری اسلامی ایران باشند و یا اینکه گواهینامه بین المللی مورد تأیید پلیس راهور را دارا باشند. در غیر این صورت، جریمه نداشتن گواهینامه برای اتباع خارجی در ابتدا تعهد محضری و در صورت تکرار، ابطال کارت اقامت و طرد از کشور خواهد بود.
آیا امکان ثبت پلاک خودرو به نام شخص بدون گواهینامه وجود دارد؟
بر اساس قوانین موجود، مالکیت خودرو و ثبت پلاک به نام فردی که گواهینامه ندارد، ممنوع نیست. داشتن پلاک و سند خودرو به حقوق مالکیت مربوط میشود و الزامی ندارد که مالک، خود راننده وسیله نقلیه باشد. حتی بیمه شخص ثالث نیز میتواند به نام مالک فاقد گواهینامه صادر شود و اگر خودرو توسط فرد دیگری با گواهینامه معتبر رانندگی شود، در صورت تصادف، بیمه خسارت زیاندیدگان را پرداخت میکند.
اما موضوع زمانی حساس میشود که مالک، خودرو را آگاهانه در اختیار فرد فاقد گواهینامه قرار دهد. در این حالت، اگرچه صرفِ مالک بودن جرم نیست، اما واگذاری خودرو به شخص بدون گواهینامه—بهویژه افراد زیر ۱۸ سال—میتواند برای مالک مسئولیت کیفری ایجاد کند و در صورت بروز حادثه، او نیز در مراجع قضایی پاسخگو خواهد بود. همچنین اگر خودرو فاقد بیمه باشد و با اجازه مالک در اختیار راننده قرار گیرد، قانون برای مالک جریمههای سنگین مالی (درصدی از خسارات بدنی) در نظر گرفته است.
هدایت موتور بدون گواهینامه
جریمه نداشتن گواهینامه موتور چیست؟ آیا رانندگی بدون گواهینامه با موتور هم جریمه دارد؟ بر اساس ماده ۱ آیین نامه صدور انواع گواهینامه رانندگی مصوب سال ۱۳۹۰ هیئت محترم وزیران، برای هدایت تمامی وسایل نقلیه موتوری زمینی از جمله: انژکتوری، کاربراتوری و موتور برقی نیاز به گواهینامه است. در نیتجه راکبان موتورسیکلت هم باید مانند سایر رانندگان گواهینامه متناسب با موتور را دریافت کنند. در صورتی که راکب موتور، گواهینامه به همراه نداشته باشد، مطابق قانون ۷۲۳ مجازات اسلامی با او برخورد خواهد شد. به تازگی فرصتی فراهم شده است تا افرادی که به هدایت موتورسیکلت تسلط دارند اما گواهینامه ندارند، بتوانند در یک روز گواهینامه تهیه کنند. متقاضیان برای ثبت نام گواهینامه موتور یک روزه باید شرایط زیر را داشته باشد:
- سن بالای ۱۸ سال
- داشتن موتورسیکلت به نام خود یا والدین (شرط اصلی ورود به طرح یکروزه)
- انجام آزمایشهای مربوط به سلامت و بهرهمندی از گواهینامه سلامت
- انجام معاینات چشم
- گذراندن دوره تئوری و عملی
نداشتن گواهی نامه فقط «یک ریسک» نیست!
آنچه در این مقاله دیدید، نشان میدهد رانندگی بدون گواهینامه، نه یک تخلف ساده یا جریمه قابلچشمپوشی؛ بلکه جرمی با تبعات کیفری، مالی و بیمهای جدی است که میتواند از توقیف خودرو و جریمه نقدی شروع شود و تا حبس، محرومیت از رانندگی و پرداخت کامل خسارتها از جیب خود راننده ادامه پیدا کند. حتی در شرایطی که راننده بدون گواهینامه، مقصر تصادف نباشد، باز هم بهدلیل ارتکاب این جرم، با برخورد قانونی مواجه خواهد شد.
نکتهای که بسیاری از رانندگان نادیده میگیرند، نقش کلیدی گواهینامه در ارتباط با بیمه شخص ثالث است. درست است که قانون برای حفظ حقوق زیاندیدگان، شرکت بیمه را موظف به پرداخت خسارت میکند؛ اما در صورت نداشتن گواهینامه، این پرداخت پایان ماجرا نیست و بیمه، تمام مبلغ را از راننده مقصر پس میگیرد. در چنین شرایطی، داشتن بیمه بدون داشتن گواهینامه، عملاً حمایت واقعی ایجاد نمیکند.
به همین دلیل، اگر قصد رانندگی دارید، مهمترین و کمهزینهترین تصمیم، تمدید گواهینامه در زمان مناسب است. گواهینامه نهتنها شرط قانونی رانندگی، بلکه پیشنیاز استفاده موثر از بیمه شخص ثالث و جلوگیری از دردسرهای قضایی است.
بله، رانندگی بدون گواهینامه میتواند منجر به حبس تعزیری تا دو ماه و یا پرداخت جزای نقدی شود.
مجازات رانندگی بدون گواهینامه بین افراد زیر ۱۸ سال و افراد بالای ۱۸ سال فرقی ندارد.
اگر فردی که گواهینامه ندارد تصادف کند، در صورت مقصر بودن و بی احتیاطی طرف مقابل مقصر شناخته نمیشود، اما با این وجود به دلیل نداشتن گواهینامه مورد پیگرد قانونی قرار خواهد گرفت.
جریمه بدون گواهینامه نشستن پشت ماشین در گذشته بیش از یک میلیون تومان تا دو میلیون تومان تعیین شده بود که به بیش از دو میلیون تومان تا هشت میلیون تومان افزایش یافته است.
حبس تعزیری تا دو ماه یا جزای نقدی یا هر دو مجازات
مجازات رانندگی بدون گواهینامه افراد زیر ۱۸ سال، پرداخت جزای نقدی و حبس تعزیری از دو تا شش ماه محکوم میشوند. این مجازات معمولا نقدی است اما مجازات رانندگی بدون گواهینامه زیر ۱۸ سال برای بار دوم میتواند با تشخیص مراجع قضایی سنگینتر باشد.
مجازات رانندگی بدون گواهینامه برای اتباع افغانی و خارجی در ابتدا تعهد محضری و در صورت تکرار، ابطال کارت اقامت و طرد از کشور خواهد بود.
در صورتی که راننده متخلف بین ۱۵ تا ۱۸ سال داشته باشد، او مرتکب جرم درجه هشت تعزیری شده است.
جریمه نقدی نداشتن گواهینامه یک میلیون ریال است.
برای زیان دیده تصادف بدون گواهینامه، جریمه رانندگی در نظر گرفته شده و خودرو به پارکینگ منتقل میشود.
جریمه نداشتن گواهینامه نیسان تفاوتی با دیگر خودروها ندارد.
جریمه نداشتن گواهینامه برای تمام اتباع خارجی در ابتدا تعهد محضری و در صورت تکرار، ابطال کارت اقامت و طرد از کشور خواهد بود.
